آگاه

سيد حجت الاسلام شفتي باني مسجد سيد اصفهان و مدفون در همان جا را همه مي شناسيم و اگر نه كه كتاب دو جلدي بيان المفاخر از شادروان مصلح الدين مهدوي در اين باب سودمند خواهد بود. در زمان كودكي هرگاه كه به مقبره سيد مي رفتم پيرمردي كهن سال پشت يك ميز كوچك نشسته بود و براي مردم سركتاب مي گرفت و استخاره مي كرد، و زائران را به ياد تابلوي فالگير كمال الملك مي انداخت. اين بود  تا اين كه گروهي به عنوان مبارزه با خرافات او را بيرون انداختند، و از آن زمان سرقت اشياي مقبره آغاز شد، يكي يكي نسخه هاي خطي، كتب ادعيه و  قرآن هاي نفيس را بردند و همين چند وقت پيش هم لوستر عتيقه مقبره كه كار كشور چكسلواكي بود در روز روشن سرقت شد، و هيچ كس هم چيزي نگفت. در هفته پيش هم سنگاب ورودي مسجد كه زيباترين سنگ پايه جهان را دار است كاملا شكست و خرد شد!!!

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 12:17 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

    آثار:

 *. ابطال بودن حركت  رسالة فى تحقيق الحركة فى المقولات.

 *. اثبات الصّانع القديم بالبرهان القاطع القويم  اثبات البارى.

 يك. اثبات البارى:

 زبان: عربى.

 پايان: 1112ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه دانشكده ادبيّات و علوم انسانى دانشگاه مشهد، رساله دوم از مجموعه شماره 294، كتابت محمّد بن حبيب گيلانى شاگرد مؤلّف در 1115ق، و مقابله شده با نسخه مؤلّف (فهرست، ص‏163).

 2. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، رساله دوم از مجموعه شماره 1887، كتابت 1115ق (فهرست، ج‏3، ص‏213).

 3. كتابخانه ملّا محمّدعلى خوانسارى، بدون شماره، كتابت 1112ق (ذريعه، ج‏1، ص‏96).

 4. كتابخانه ملّى تهران، رساله نهم از مجموعه شماره 1889 (فهرست، ج‏10، ص‏537).

 *. اثبات الواجب تعالى  اثبات البارى.

 دو. اجازه به زين‏الدّين بن عين‏على خوانسارى:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: تلامذة العلاّمة المجلسى، ص‏66.

 سه. اجازه به سيّدمحمّدصادق بن محمّدباقر حسينى:

 زبان: عربى.

 به تاريخ شعبان 1119ق.

 بنگريد به: تلامذة العلاّمة المجلسى، ص‏66؛ طبقات اعلام الشّيعه، ج‏6، ص‏362.

 چهار. اجازه به عبدالباقى سبزوارى:

 زبان: عربى.

 به تاريخ جمادى‏الاوّل 1106ق.

 نسخه:

 1. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، شماره 7474، در پايان من لا يحضره الفقيه (فهرست، ج‏19، ص‏276).

 پنج. اجازه به محمّداشرف بن عبدالحسيب حسينى علوى عاملى اصفهانى:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: تلامذة العلاّمة المجلسى، صص‏77 - 78؛ طبقات اعلام الشّيعه، ج‏6، ص‏226.

 شش. اجازه به محمّدباقر بن حسين نيشابورى مكّى:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: تلامذة العلاّمة المجلسى، ص‏83؛ طبقات اعلام الشّيعه، ج‏6، ص‏276.

 هفت. اجازه به محمّدباقر گلستانه:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: تلامذة العلاّمة المجلسى، ص‏157.

 هشت. اجازه به محمّدباقر مجلسى:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: بحارالانوار، ج‏105، ص‏96؛ پيشينه تاريخى - فرهنگى لاهيجان، ص‏676.

 نه. اجازه به محمّدحسين بن محمّدصالح حسينى خاتون‏آبادى:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: روضات الجنّات، ج‏7، ص‏107؛ طبقات اعلام الشّيعه، ج‏6، ص‏199.

 ده. اجازه به محمّدصادق نيشابورى:

 به تاريخ ذى‏حجّه 1112ق.

 نسخه:

 1. كتابخانه فيض مهدوى در كرمانشاه، بدون شماره، در پايان رسالة فى (حكم) رؤية الهلال قبل الزّوال از فاضل سراب.

 يازده. اجازه به محمّدصادق و محمّدرضا تنكابنى و محمّدشفيع لاهيجى:

 به تاريخ ذى‏حجّه 1102ق در مشهد.

 زبان: عربى.

 بنگريد به: تلامذة العلاّمة المجلسى، صص‏66، 107؛ ذريعه، ج‏1، ص‏241؛ روضات الجنّات، ج‏7، صص‏109 - 110.

 دوازده. اجازه به محمّدمحسن بن حسن گيلانى:

 زبان: عربى.

 به تاريخ 1107ق.

 نسخه:

 1. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، شماره 1991 (فهرست، ج‏8، ص‏599).

 سيزده. اجسام هندسى.

 نسخه:

 1. كتابخانه عبدالوهّاب فريد تنكابنى در رامسر، بدون شماره (بزرگان رامسر، ص‏144).

 *. الاجماع  حجّيّة الاجماع و خبرالواحد.

 *. اخبار و اجماع  حجّيّة الاخبار و الاجماع.

 چهارده. پاسخ به شبهه قائلين به وحدت وجود:

 زبان: عربى.

 نسخه:

 1. كتابخانه ملّى تهران، رساله دوازدهم از مجموعه شماره 18889 (فهرست، ج‏10، ص‏540).

 پانزده. تفسير آيةالكرسى.

 زبان: عربى.

 نسخه:

 1. كتابخانه سيّدمحمّدمحسن بن حسن حسينى پيرسيّدى در رامسر، كتابت سيّد محمّدكاظم بن اسماعيل حسينى، 1324ق در قزوين، با افتادگى از آغاز، 20 برگ (بزرگان رامسر، صص‏141 - 142).

 *. تفسير السّراب  حاشية على زبدةالبيان فى شرح آيات احكام القرآن.

 *. التّوحيد  رسالة فى تحرير التّوحيد (واجب الوجود).

 *. توحيد واجب‏الوجود  رسالة فى تحرير التّوحيد (واجب الوجود).

 *. حاشية زبدةالبيان  حاشية على زبدةالبيان فى شرح آيات احكام القرآن.

 شانزده. حاشية على آداب البحث:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: پيشينه تاريخى - فرهنگى لاهيجان، ص‏681؛ ذريعه، ج‏6، ص‏9.

 هفده. حاشية على ذخيرة المعاد فى شرح الارشاد:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: تلامذة العلاّمة المجلسى، ص‏66؛ روضات الجنّات، ج‏7، ص‏106؛ ذريعه، ج‏6، ص‏86.

 هيجده. حاشية على زبدةالبيان فى شرح آيات احكام القرآن:

 زبان: عربى.

 پايان: جمادى‏الاوّل 1124ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، شماره 4932، كتابت در عصر مؤلّف، با تصحيحات و افتادگى از انجام، 128 برگ (فهرست، ج‏13، ص‏127؛ التّراث العربى فى مكتبة المرعشى، ج‏2، ص‏293).

 2. كتابخانه جامع كبير يزد، شماره 307.

 3. كتابخانه دكتر على‏اصغر مهدوى، رساله دهم از مجموعه شماره 592 (نشريّه، ش‏2، ص‏125).

 4. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، به صورت ميكرو فيلم، ش‏315.

 5. كتابخانه وزيرى يزد، شماره 1290، كتابت محمّدصادق تنكابنى فرزند فاضل سراب، 28 ذى‏حجّه 1128ق در اصفهان، 102 برگ (فهرست، ج‏3، ص‏918؛ نشريّه، ش‏4، ص‏381).

 6. كتابخانه وزيرى يزد، شماره 2730، كتابت محمّدباقر، ربيع‏الثّانى 1127ق، 129 برگ (فهرست، ج‏4، ص‏1406).

 نوزده. حاشية على شبهة «كلّ كلامى كاذب»:

 زبان: عربى.

 نسخه:

 1. كتابخانه دكتر على‏اصغر مهدوى، شماره 592 (نشريّه، ش‏2، ص‏125).

 بيست. حاشية على الشّرح الّلمعة الدّمشقيّة:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: روضات الجنّات، ج‏7، ص‏106؛ ذريعه، ج‏6، ص‏97؛ طبقات اعلام الشّيعه، ج‏6، ص‏672؛ فوايدالرّضويّه، ص‏550.

 بيست و يك. حاشية على مدارك الاحكام فى شرح شرايع الاسلام:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: ذريعه، ج‏6، ص‏198؛ طبقات اعلام الشّيعه، ج‏6، ص‏672.

 بيست و دو. حاشية على شرح المطالع:

 زبان: عربى.

 پايان: 1090ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه دكتر على‏اصغر مهدوى، شماره 592 (نشريّه، ش‏2، ص‏125).

 2. كتابخانه عبدالوهّاب فريد تنكابنى در رامسر، بدون شماره، 22 برگ (بزرگان رامسر، ص‏143).

 بيست و سه. حاشية على معالم الاصول:

 زبان: عربى.

 نسخه:

 1. كتابخانه مدرسه غرب آخوند همدان (فهرست، ص‏236).

 بيست و چهار. حجّيّة الاخبار و الاجماع:

 زبان: عربى.

 پايان: رمضان 1105ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه آيت‏اللّه سيّدمحمّدعلى روضاتى، بدون شماره، نسخه اصل مؤلّف.

 1. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، رساله اوّل از مجموعه شماره 1859 (فهرست، ج‏8، ص‏459).

 2. كتابخانه حسينيّه شوشترى‏ها در نجف، خطّ مؤلّف، رساله اوّل از مجموعه شماره 398 (نشريّه، ش‏11 و 12، ص‏858).

 3. كتابخانه ملّى تهران، رساله چهارم از مجموعه شماره 1889 (فهرست، ج‏10، ص‏531).

 بيست و پنج. حجّيّة الاجماع و خبر الواحد:

 زبان: عربى.

 پايان: رمضان 1105ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه امام صادق(ع) قزوين، رساله اوّل از مجموعه شماره 305، با افتادگى از آغاز (فهرست، ص‏382).

 2. كتابخانه حسينيّه شوشترى‏ها در نجف، بدون شماره (ذريعه، ج‏6، ص‏269).

 3. كتابخانه فاضلى در مشهد، رساله دوم از مجموعه شماره 151 (فهرست چهار كتابخانه، ص‏110).

 4. كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى، رساله دهم از مجموعه شماره 9298 (فهرست، ج‏16، ص‏221).

 5. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران (فهرست، ج‏5، ص‏1676).

 6. كتابخانه مسجد گوهرشاد، رساله اوّل از مجموعه شماره 867 (فهرست كتابخانه‏هاى شهرستان‏ها، ج‏3، ص‏1172).

 7. كتابخانه ملّا محمّدعلى خوانسارى، بدون شماره، با حاشيه‏هايى از مؤلّف (ذريعه، ج‏6، ص‏269).

 *. حجّيّة الخبر و الاجماع  حجّيّة الاجماع و خبر الواحد.

 *. رساله اخبار و اجماع  حجّيّة الاخبار و الاجماع.

 بيست و شش. رساله در نذر و تصدّق:

 زبان: فارسى.

 نسخه:

 1. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، رساله نهم از مجموعه شماره 2091 (فهرست، ج‏8، ص‏716).

 بيست و هفت. رسالة فى اصول‏الدّين و العقائد:

 زبان: عربى.

 پايان: 14 شوّال 1113ق.

 نسخه:

 1. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، كتابت محمّدطالب بن محمّدحسين مازندرانى امير كلايى در 1121ق (ذريعه، ج‏11، ص‏87).

 بيست و هشت. رسالة فى تحرير التّوحيد (واجب الوجود):

 زبان: عربى.

 پايان: ذى‏حجّه 1103ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران (فهرست، ج‏3، ص‏213).

 2. كتابخانه ملّى تهران، رساله يازدهم از مجموعه شماره 1889 (فهرست، ج‏10، ص‏539).

 بيست و نه. رسالة فى تحقيق الحركة فى المقولات:

 زبان: عربى.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه عبدالوهّاب فريد تنكابنى در رامسر، بدون شماره (بزرگان رامسر، ص‏144).

 2. كتابخانه دكتر على‏اصغر مهدوى (نشريّه، ش‏2، ص‏125).

 3. كتابخانه ملّى تهران، رساله هفتم از مجموعه شماره 1889 (فهرست، ج‏10، صص‏535 - 536).

 *. رسالة فى الحركة  رسالة فى تحقيق الحركة فى المقولات.

 سى. رسالة فى (حكم) رؤية الهلال قبل الزّوال:

 زبان: عربى.

 پايان: 26 محرّم 1106ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه دانشكده ادبيّات و علوم انسانى دانشگاه تهران (فهرست، ص‏229).

 2. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، كتابت محمّد بن حبيب گيلانى يكى از شاگردان مؤلّف، 3 صفر 1106ق در روستاى «زمان» اصفهان در يك هفته پس از پايان نگارش اين رساله به دست مؤلّف (فهرست، ج‏5، ص‏1921).

 3. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، شماره 478 (التّراث العربى فى مكتبة المرعشى، ج‏3، ص‏73).

 4. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، رساله دوم از مجموعه شماره 1409 (التّراث العربى فى مكتبة المرعشى، ج‏3، ص‏73).

 5. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، رساله اوّل از مجموعه شماره 6587 (التّراث العربى فى مكتبة المرعشى، ج‏4، ص‏182).

 6. كتابخانه فيض مهدوى در كرمانشاه، رساله دوم از مجموعه شماره 73، كتابت فرج اللّه بن عبدالحكيم در محرّم 1113ق، با اجازه مؤلّف به محمّدصادق نيشابورى در ذى‏حجّه 1112ق (تراثنا، ش‏62، ص‏138).

 7. كتابخانه ملّا محمّدعلى خوانسارى، بدون شماره، كتابت محمّدباقر بن سلطان‏محمود، 1122ق، با افتادگى از انجام (ذريعه، ج‏11، ص‏309).

 سى و يك. رسالة فى حلّ شبهة الجذر الاصمّ:

 پايان: جمادى‏الاوّل 1097ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه دكتر على‏اصغر مهدوى، شماره 592 (نشريّه، ش‏2، ص‏125).

 2. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران (فهرست، ج‏3، ص‏55).

 3. كتابخانه ملّى تهران، رساله هشتم از مجموعه شماره 1889 (فهرست، ج‏10، ص‏536).

 سى و دو. رسالة فى صلاة الجمعة:

 زبان: فارسى.

 بنگريد به: ذريعه، ج‏15، ص‏77.

 پايان: شوّال 1081ق.

 چاپ:

 1. دوازده رساله فقهى درباره نماز جمعه، به كوشش رسول جعفريان، قم: انصاريان، زمستان 1381، صص‏225 - 306.

 سى و سه. رسالة فى صلاة الجمعة و ردّ نفى العينيّة:

 زبان: فارسى.

 نسخه:

 1. كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى، شماره 6649 (فهرست، ج‏5، صص‏437، 537).

 سى و چهار. رسالة فى صلاة الجمعة و القول بوجوبها العينى:

 زبان: عربى.

 پايان: رمضان 1106ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه آيت‏اللّه سيّدمحمّدعلى روضاتى، بدون شماره، اصل دستخطّ مؤلّف.

 2. كتابخانه آيت‏اللّه سيّدمحمّدعلى روضاتى، بدون شماره.

 3. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، شماره‏هاى 4907، 6330، 6587 (التّراث العربى فى مكتبة المرعشى، ج‏3، ص‏487).

 4. كتابخانه حسينيّه شوشترى‏ها در نجف، كتابت 1112ق (ذريعه، ج‏15، ص‏75).

 5. كتابخانه عبدالكريم بن حسين بن احمد بن حيدر كاظمينى بغدادى، بدون شماره، كتابت عبّاس بن علىّ بن ابراهيم، 1126ق (ذريعه، ج‏15، ص‏80).

 6. كتابخانه مدرسه آيت‏اللّه گلپايگانى، رساله هشتم از مجموعه شماره 146 (فهرست، ج‏1، ص‏136).

 7. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران (فهرست، ج‏5، ص‏2094).

 چاپ:

 1. دوازده رساله فقهى درباره نماز جمعه، به كوشش رسول جعفريان، قم: انصاريان، زمستان 1381، صص‏451 - 560.

 سى و پنج. رسالة فى صلاة الجمعة و عينيّتها فى عصر الغيبة:

 زبان: عربى.

 بنگريد به: ذريعه، ج‏15، ص‏79.

 سى و شش. رسالة فى عدم جواز خرق الاجماع المركّب و احداث قول ثالث:

 زبان: عربى.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه حسينيّه شوشترى‏ها در نجف، بدون شماره، با افتادگى از آغاز و انجام (ذريعه، ج‏6، ص‏269؛ ج‏15، ص‏236).

 2. كتابخانه ملّا محمّدعلى خوانسارى، بدون شماره، با حاشيه‏هايى از مؤلّف (ذريعه، ج‏6، صص‏269 - 270).

 سى و هفت. رسالة فى فصول الاذان:

 زبان: عربى.

 پايان: شعبان 1098ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، شماره 6587 (التّراث العربى فى مكتبة المرعشى، ج‏4، ص‏182).

 2. كتابخانه مدرسه آيت‏اللّه گلپايگانى، رساله سوم از مجموعه شماره 1863 (فهرست، ج‏3، ص‏85).

 3. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران (فهرست، ج‏5، ص‏1960).

 *. رسالة فى الكلام  سفينة النّجاة.

 *. رسالة فى كون فصول الاقامة مثنّى مثنّى  رسالة فى فصول الاذان.

 سى و هشت. رسالة فى كيفيّة التّسبيح فى الاخيرتين:

 زبان: عربى.

 نسخه:

 1. كتابخانه جزائرى در نجف، بدون شماره (نشريّه، ش‏7، ص‏716).

 سى و نه. رسالة فى وقوع الحركة فى آن:

 زبان: عربى.

 پايان: شعبان 1088ق.

 نسخه:

 1. كتابخانه ملّى تهران، رساله پنجم از مجموعه شماره 1889 (فهرست، ج‏10، ص‏534).

 چهل. سفينة النّجاة:

 زبان: عربى.

 پايان: 14 جمادى‏الثّانى 1102ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه آيت‏اللّه دكتر سيّداحمد تويسركانى، بدون شماره، كتابت محمّدرحيم بن آخوند ملّا سديد جيلانى.

 2. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، شماره 1989، كتابت 1115ق، با تصحيح در جمادى‏الاوّل 1123ق و حاشيه‏هايى از محمّدصادق فرزند مؤلّف.

 3. كتابخانه آيت‏اللّه مرعشى، شماره 6292، بدون تاريخ.

 4. كتابخانه سيّدعبداللّه برهان سبزوارى، بدون شماره (ذريعه، ج‏12، ص‏203).

 5. كتابخانه شرف‏الدّين‏على يزدى، بدون شماره.

 6. كتابخانه سيّدحسن صدر، بدون شماره، كتابت محمّدحسين بن حسن بن علىّ بن فقيه حسن تنكابنى جيلى، 6 صفر 1122ق، به همراه اجازه‏نامه محمّدصادق - فرزند مؤلّف - به كاتب در 4 جمادى‏الثّانى 1123ق (ذريعه، ج‏12، ص‏203).

 7. كتابخانه مدرسه خيرات‏خان، شماره 96.

 8. كتابخانه مدرسه نمازى خوى، شماره 504، كتابت در عصر مؤلّف، با حاشيه‏هايى از مؤلّف و تملّك محمّدعلىّ بن عبّاس بلاغى نجفى و پدرش، 454ص (فهرست، ص‏260).

 9. كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى، وقف در 1116ق (فهرست، ج‏1، ص‏46).

 10. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، شماره 787 (فهرست، ج‏3، ص‏578).

 11. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، شماره 3047 (فهرست، ج‏6، ص‏2512).

 12. كتابخانه مسجد اعظم قم، شماره 1831 (فهرست، صص‏229 - 230).

 13. كتابخانه ميرزاعلى شهرستانى، بدون شماره، كتابت محمّدصادق بن عبدالمجيد مازندرانى، 1197ق در اصفهان (ذريعه، ج‏12، ص‏203).

 14. كتابخانه واعظ چرندابى در تبريز، بدون شماره.

 چاپ:

 1. به تحقيق مهدى رجايى، قم: مهدى رجايى، 1419ق / 1377، 404ص، وزيرى.

 *. شبه جذر الاصمّ  رسالة فى حلّ شبهة الجذر الاصمّ.

 چهل و يك. شبهة الميزان:

 زبان: عربى.

 پايان: ذى‏حجّه 1088ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه عبدالوهّاب فريد تنكابنى، بدون شماره، محرّم 1091ق، 5 صفحه (بزرگان رامسر، صص‏143 - 144).

 2. كتابخانه مركزى دانشگاه تهران (فهرست، ج‏4، ص‏902).

 *. شرح زبدةالبيان  حاشية على زبدةالبيان فى شرح آيات احكام القرآن.

 چهل و دو. ضياء القلوب:

 زبان: فارسى.

 پايان: 13 رمضان 1114ق.

 نسخه‏ها:

 1. كتابخانه آيت‏اللّه سيّدمحمّدعلى روضاتى، شماره 35 كتابت علىّ بن محمّديوسف، 13 رمضان 1114ق، 187 برگ (فهرست، ج‏1، صص‏123 - 126).

 2. كتابخانه مدرسه آيت‏اللّه گلپايگانى، شماره 896، كتابت قرن 12، با افتادگى از انجام، 330 برگ (فهرست، ج‏2، ص‏127).

 چاپ:

به کوشش سیدصادق حسینی اشکوری، قم: مجمع ذخایر اسلامی، چاپ اول 1382ش، 2ج. نقد و بررسی آن توسط محمدرضا زادهوش در کتاب ماه (دین).

چهل و سه. عدم اعتبار رؤية الهلال قبل الزّوال  رسالة فى (حكم) رؤية الهلال قبل الزّوال.

 چهل و چهار. فوايدٌ لطيفة فى ابطال كون الحركة.

 نسخه:

 1. كتابخانه فخرالدّين نصيرى در تهران، كتابت محمّدصادق بن فاضل سراب در 22 ربيع‏الثّانى 1101ق.

 چهل و پنج. مناسك حج.

 زبان: فارسى.

 نسخه:

 1. كتابخانه مدرسه آيت‏اللّه گلپايگانى، شماره 24 / 105، كتابت 1106ق، 66 برگ (فهرست جديد، ج‏1، ص‏698).

 2. كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى، شماره 1185 (فهرست هزار و پانصد نسخه).

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 11:39 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

 نقد راه خورشيدى را در سال 1382 نگاشتم؛ ولى براى آن‏كه نقد اين‏جانب، موجب كاستى در فروش كتاب و تأثير بر داورى‏ها در انتخاب‏ها و جشنواره‏ها نشود، سه سال بر آن صبر كردم، و آن‏گاه نظريّاتم را به صورت الكترونيك منتشر ساختم. ناگهان عقايد و نظريّات درباره آن بالا گرفت، و همشهريان عزيزم و ديگر دوستان و پژوهشگران در ديگر نقاط، به ويژه در تهران، مشهد، تبريز، شيراز و كشورهاى حاشيه خليج فارس از آن استقبال كردند، و با تلفن و ارسال نامه‏هاى الكترونيك از اين بنده ناچيز به خاطر جرأت و جسارت در بيان حقايق و ديد باز و روشن به اين‏گونه مسائل، سپاس‏گزارى كردند.

 دوستى از تبريز از من خواست كه به نشر دو نقد ديگرم درباره ديگر آثار جناب اسفنديارى نيز اقدام كنم كه به علّت دورى از تبديل شدن نقدها به نقد مؤلّف، از او عذر خواستم، و يكى از هم‏كاران از من خواست كه اين نقد و نقدهاى ديگرم را به نشريّه او بسپارم كه دور از حوزه نفوذ جناب اسفنديارى، چاپشان كند. در اين باره، يك نامه از فليپين و نامه‏اى نيز از آمريكا دريافت كردم كه اگر كم‏تر از اين حقير تعريف كرده بودند، حتماً آن‏ها را در همين پايگاه، انتشار مى‏دادم.

 از اين ميان، چند تنى در قم از نقد من خوششان نيامد، و ارادت را فداى حقيقت كردند، در اين بين، بسيارى هم آتش بيار معركه شدند، و چون جناب اسفنديارى نيز از پاسخ نقد سرباز زد، شايعات قوّت گرفت، گفتند كه زادهوش با اسفنديارى خصومت شخصى پيدا كرده، چون متن كتاب راه خورشيدى از او بوده، و ديگرى گفت كه نام كتاب را ابتدا زادهوش پيشنهاد كرده است.

 جناب اسفنديارى نيز از دور نظاره‏گر بود، و گفته بود: زادهوش فقط سه غلط چاپى از كتاب من گرفته، و بايد كلاهم را بيندازم بالا كه فقط سه غلط در كتاب من بوده است؛ (حالا خوب شد عجالة این سه مورد را از بنده پذیرفتند وگرنه چه کار می کردم با این همه شرمندگی)، البتّه يك موقعى ايشان در سال 79 مى‏فرمودند: هركس يك غلط چاپى از كتاب من بگيرد، 10 هزار تومان جايزه مى‏گيرد (روى جدول تورّم كه حساب كنيد مى‏شود...)، ناگفته نماند كه در همان جلسه، يك نفر از آقايان هم سنّ ايشان، چندين غلط گرفت، و يك ريال هم دريافت نكرد!. مقصود، بيان ادّعا است، وگرنه نه غلط گرفتن اهميت چندانى دارد، و نه پول، ارزش والايى.

 جناب اسفنديارى در جهت لجن مال كردن بنده، و طىّ يك اقدام تاكتيكى به جاى پاسخ شرافتمندانه به نقد، در جلسات خصوصى افزودند: زادهوش از على... كه يكى از نيروهاى امنيّتى است تأثير گفته، و على... از آقاى ج. ج. در اصفهان!. در حالى‏كه در هيچ كشورى سراغ نداريم كه نيروهاى امنيتى، درصدد نقد علمى كتاب‏هاى كسى برآيند، و تازه، على... اهل تأليف و تحقيق نيست، و وصف آقاى ج. ج. هم كه از آن پرنويسان و پرگويان مشهور است، نگفته بماند بهتر است، سرانجام مشخّص شد كه چون اين‏جانب ميل به چاى ندارم، و جناب على... نيز چاى نمى‏خورد، آقاى اسفنديارى چنين استدلال جالبى فرموده‏اند، و خودشان را با اشخاصى مثل گاندى و جمال عبدالنّاصر، و يا نمونه‏هاى ايرانى مثل شهيد مطهّرى، دكتر بهشتى، كديور و سروش كه در دوران مبارزاتشان تحت تعقيب بوده‏اند، اشتباه گرفته‏اند. اين‏ها بماند، هيچ يك از اين حرف‏ها كه پاسخ نقد نمى‏شود، دامن زدن به شايعات براى چيست؟

 به هر حال شما اگر احياناً نسبت به نقد محمّدرضا زادهوش بر كتاب راه خورشيدى انتقادى داريد، خواندن و پاسخ گفتن به پرسش‏هاى زير براى روشن شدن بعضى از مسائل، براى بنده و شما سودمند خواهد بود:

 1. آيا نقد زادهوش، انتقادى تند و زننده بود، يا چون من به نقدهاى مثبت، خنك و آبكى، عادت كرده‏ام، آن را تند انگاشته‏ام؟

 2. دقيقاً كدام مطالب نقد زادهوش وارد نبود؟، آيا اصلاً نقد زادهوش را تا آخر خوانده‏ام؟

 3. پاسخ نگفتن نويسنده بر نقد زادهوش، دليل بى‏محتوايى نقد او است يا دليل جواب نداشتن حرف حق؟

 4. آيا زادهوش يك طرفه نگاه كرده، يا در نقد خود به نكات مثبت و مطالب خوب كتاب نيز اشاره داشته، و فصل‏هاى كتاب را يك به يك و از سر دقّت گزارش كرده است؟، آيا ننوشته است كه:

 «پديدآورنده اثر حاضر، براى تدوين كتاب، گردآورى مطالب كوتاه و بلند آن، و دست‏يابى به برخى استنادات، بسيار زحمت كشيده، و هم براى نوآورى زبانى، در متن و سرفصل‏ها و عنوان‏هاى فرعى، و از همه مهم‏تر، انتخاب نام كتاب، رنج بسيار برده است، و حتّى با برخى نوآورى‏ها، خواسته تا نام خود را در تاريخ نثر فارسى ثبت گرداند».

 «اغلاط چاپى، خوش‏بختانه اندك است و جز چند مورد انگشت‏شمار به چشم نمى‏آيد».

 5. آيا انتخاب راه خورشيدى به عنوان كتاب سال حوزه، اگر هم بر اساس بده بستان‏ها نباشد، دليل وحى منزل بودن است يا مثلاً نشانه آن‏كه در آن سال، چيزى بهتر از اين در حوزه تراجم‏نگارى نگاشته نشده است؟ مگر گزينش كتاب سال ايران نيز بسيار نشد كه بر پايه حجم كتاب و يا سابقه نويسنده باشد؟ كتاب سال حوزه، از آن مهم‏تر است؟.

 6. آيا زادهوش به راه خورشيدى حسادت كرده؟ مگر او مثلاً در كتاب سال حوزه شركت كرده، و كتاب او برنده نشده، و كتاب اسفنديارى به جاى او جايزه برده است؟

 7. آيا اصلاً راه خورشيدى را حتّى‏ با يك نگاه سرسرى خوانده‏ام؟ (یکی از معترضین به نقد این جانب، نام کتاب اسفندیاری را هم نمی دانست!!!!).

 8. آيا اسفنديارى كه مى‏نويسد: اگر فلان كتاب حكيمى، به انجام مى‏رسيد، يك بوف كور ديگر پديد مى‏آمد (در حالى‏كه خود حكيمى هم نمى‏دانسته كه چه مى‏خواهد بنويسد، چه رسد به اسفنديارى!) و آيا راه خورشيدى كه درصدد مقايسه حكيمى (يك نظريّه‏پرداز) با ره‏بران امتحان پس‏داده ملّت‏هاى بزرگى همچون هند و مصر و برتر جلوه دادن او بر ايشان است، قابليتّ نقدى به اين غلظت را ندارد؟

 9. راه خورشيدى از سر كدام نياز نگاشته شده، و كدام تفاوت‏ها را با كتب مريد و مرادانه فرق مختلف دارد؟

 10. اگر شخصيت حكيمى يك شخصيت تأثيرگذار بر نسل جوان حاضر است، او بيشتر به نقد احتياج دارد يا كتابى مثل راه خورشيدى كه سعى دارد از او فرعونكى به عنوان بزرگ‏ترين نويسنده اسلامى بسازد؟؟!!

 11. از خود پرسيده‏ام كه چرا نقد زادهوش فقط در قم مخالف پيدا كرد، آيا قرابت و ارادت به نويسنده كتاب، دليل اين پديده نيست؟

 12. آيا انديشه من در زندان نيست، و نقد زادهوش را از آن جهت نمى‏پذيرم كه مى‏هراسم هر آن‏چه از اسفنديارى و حكيمى در ذهن ساخته‏ام به يك باره فروريزد؟

 13. آيا از نقد زادهوش بدان علّت هراسانم كه مى‏ترسم نقدهاى بعدى درباره كتاب‏هاى من باشد؟

 14. آيا زادهوش بايد نوشته‏اش را پس بگيرد يا جناب اسفنديارى كه درصدد مطرح ساختن كاذب شخصيت حكيمى به وسيله سنجش او با متفكّران برتر ايران و جهان و احياناً نويسندگان مورد علاقه نسل جوان مثل صادق هدايت بوده است؟

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 11:34 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

 ملّا محمّد بن عبدالفتّاح تنكابنى مشهور به فاضل سراب به سال 1040 قمرى ديده به جهان گشود، و پس از مهاجرت به اصفهان در نزد بزرگانى همچون محقّق سبزوارى، علّامه مجلسى، آقاحسين خوانسارى، ملّامحمّدعلى استرآبادى و شيخ على صغير به تحصيل علم پرداخت. چندان نگذشته بود كه به اخذ اجازات فقهى و روايى از استادانش نائل آمد؛ در زمره دانشمندان مشهور زمانه درآمد، و به تأليف و تدريس روى نمود.

 وى سرانجام در شب دوشنبه عيد سعيد غدير سال 1124 قمرى در اصفهان درگذشت. پيكر پاكش را در خيابان خواجو در مجاورت تخت فولاد اصفهان - سومين قبرستان شيعيان جهان - به خاك سپردند، و بر سنگ مزارش چنين نگاشتند:

 «بسم اللّه الرّحمن الرّحيم؛ كلّ من عليها فان؛ قد ارتحل من دار الغرور عابراً، و انتقل الى مرور مقابر السّرور غابراً، المولى العالم العامل و الفاضل الكامل، الجامع للمعقول و المنقول، و الرّاسخ في الفروع و الاصول الّذى بلغ رتبته الاجتهاد، و صعد عليها مدارج تقوية الاعتقاد و اقصيتها، الموفّق المؤيّد: ابن‏عبدالفتّاح مولانا محمّد - حشر في زمرة المتّقين، و الحقَ بالشّهداء و الصّادقين -، و صار تاريخه: قول الرّضوان و جعل جنّتى مثواه؛ سنة 1124».

 اكنون مزار او با بقعه‏اى عالى و اتاق‏هايى در اطراف، به تكيه جويباره‏اى‏ها يا تكيه فاضل سراب، مشهور و موجود، و مطاف اهل نظر است.

 آن چه در پى مى‏آيد عنوان كتاب‏شناسى بر خويش دارد تا براى نخستين بار فهرستى از نگاشته‏هاى او، و منابعى كه هريك به گونه‏اى بدو پرداخته‏اند را شامل شود. اميد كه بيش از اين، قدر او پوشيده نماند، و آثار گران‏مايه‏اش يكى پس از ديگرى با هيأتى زيبا تصحيح و تحقيق گشته، و به چاپ سپرده شود.

2. آل‏كاشف الغطاء نجفى، علىّ بن محمّدرضا. الحصون المنيعة، نسخه خطّى كتابخانه مدرسه كاشف الغطاء در نجف (به نقل از بزرگان رامسر، ص‏148).

3. ابن ابى‏الرّضا، محمّد بن حسن. الاجازة الكبيرة، مندرج در بحارالانوار، بيروت: مؤسّسة الوفاء، 1403ق، ج‏104، صص‏43 - 44.

 4. اردبيلى غروى، محمّدعلىّ بن على. جامع‏الرّواة، با مقدّمه آيت‏اللّه بروجردى، قم: كتابخانه مرعشى، 1403ق، حرف «ب».

 5. اصفهانى، ابوالقاسم جعفر. مناهج المعارف، با مقدّمه سيّداحمد روضاتى، تهران: [بى‏نا]، 1392ق / 1351، ص‏101.

 6. افندى اصفهانى، عبداللّه. رياض العلما و حياض الفضلا، به كوشش سيّداحمد حسينى، قم: كتابخانه مرعشى، 1401ق، ج‏2، ص‏284.

 7. امين عاملى، محسن. اعيان الشّيعه، بيروت: دار التّعارف للمطبوعات، 1403ق، ج‏9، ص‏381.

 8. بروكلمان، كارل. تاريخ الادب العربى، ترجمه عبدالحليم نجّار و سيّديعقوب بكر، [قاهره‏]، دارالمعارف، ج‏2، ص‏586.

 9. بغدادى، اسماعيل پاشا بن محمّدامين. ايضاح المكنون فى الذّيل على كشف الظّنون عن اسامى الكتب و الفنون، به تصحيح محمّدشرف‏الدّين يالتقايا و رفعت بيلگه الكليسى، تركيّه، مطبعة المعارف، 1364ق، ج‏1، ص‏24.

 10. -. هدية العارفين، بيروت: دار احياء التّراث العربى، [بى‏تا]، ج‏2، ص‏312.

 11. بيانى، مهدى. احوال و آثار خوشنويسان، تهران: علمى، چاپ دوم 1363، ج‏3، ص‏763.

 12. تفضّلى، آذر و مهين فضائلى جوان. فرهنگ بزرگان اسلام و ايران، مشهد: آستان قدس رضوى، 1372، ص‏527.

 13. تنكابنى، اسماعيل. نصرة النّاظرين و نزهة الباصرين، به تصحيح احمدمحمّدرضا حائرى، در ميراث اسلامى ايران، به كوشش رسول جعفريان، قم: كتابخانه مرعشى، ج‏7، صص‏660 - 661.

 14. تنكابنى، محمّد. قصص العلماء، تهران: كتابخانه علميّه اسلاميّه، 1362، صص‏387، 390.

 15. تهرانى، آقابزرگ. الذّريعة الى تصانيف الشّيعه، بيروت: دارالاضواء، 1403ق، ج‏1، صص‏105، 160؛ ج‏3، صص‏301، 309؛ ج‏5، صص‏54 - 56؛ ج‏9، ص‏1247؛ ج‏11، صص‏58، 306؛ ج‏15، ص‏81.

 16. -. الرّوضة النّضرة، بيروت: مؤسّسه فقه الشّيعه، 1411ق، ص‏71.

 17. -. طبقات اعلام الشّيعه، به تحقيق على‏نقى منزوى، [تهران‏]: دانشگاه تهران، 1372ق، ج‏6، صص‏172، 199، 226، 276، 308 - 309، 360، 362، 671 - 673.

 18. جابرى انصارى، حسن. تاريخ اصفهان، تصحيح جمشيد مظاهرى، اصفهان: مشعل و بهى، 1378، صص‏171، 346 - 347.

 19. -. تاريخ اصفهان و رى و همه جهان، اصفهان: مجلّه خرد، [چاپ اوّل‏] مهر 1321 / 1362ق، ص‏245.

 20. جرفادقانى. م. علماى بزرگ شيعه، قم: معارف اسلامى، 1364، ص‏178.

 21. حاج‏سيّدجوادى، كمال (زير نظر). اثر آفرينان: زندگى‏نامه نام‏آوران فرهنگى ايران از آغاز تا سال 1300 هجرى شمسى، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگى، 1378، ج‏3، صص‏229 - 230.

 22. - (زير نظر). دايرةالمعارف تشيّع، تهران: بنياد خيريّه و فرهنگى شطّ، 1375، ج‏5، صص‏117 - 118.

 23. حزين لاهيجى، محمّدعلى. تاريخ حزين، چاپ سوم 1332، صص‏26 - 27.

 24. حسينى اشكورى، احمد. تراجم الرّجال، قم: كتابخانه مرعشى، 1414ق، ج‏1، صص‏265، 494، 519 - 520؛ ج‏2، صص‏717 - 718.

 25. -. تلامذة العلاّمة المجلسى و المجازون منه، قم: كتابخانه مرعشى، 1410ق، صص‏66، 77 - 78، 83، 88، 93، 107، 157.

 26. خاتون‏آبادى، عبدالحسين. وقايع السّنين و الاعوام، به كوشش محمّدباقر بهبودى، تهران: كتابفروشى اسلاميّه، 1352، ص‏551.

 27. خوانسارى، محمّدباقر. روضات الجنّات فى احوال العلماء و السّادات، تهران: مؤسّسه اسماعيليان، [1390 - 1392ق‏]، ج‏2، ص‏69؛ ج‏7، صص‏106 - 110؛ ج‏7، صص‏352 - 353 و 356 - 357.

 28. دوانى، على. علاّمه مجلسى بزرگمرد علم و دين، تهران: امير كبير، 1370، ص‏231.

 29. -. مفاخر اسلام، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامى، 1375، ج‏8، ص‏230.

 30. دهخدا، على‏اكبر. لغت‏نامه، ج‏26، ص‏392.

 31. روضاتى، محمّدعلى. دو گفتار، قم: كتابخانه تخصّصى تاريخ ايران و اسلام، رمضان 1420ق / دى 1378، صص‏59 - 60.

 32. رييسى آتنى، گلبرار. فرزانگان مازندران، مازندران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، 1377، ج‏1، صص‏204 - 208.

 33. سمامى حائرى، محمّد. بزرگان تنكابن، قم: كتابخانه مرعشى، 1372، صص‏209، 223 - 224، 259، 315 - 320.

 34. -. بزرگان رامسر، قم: چاپخانه خيّام، 1361، صص‏137، 132 - 149.

 35. فاضل‏قائنى، على. معجم مؤلّفى الشّيعه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، 1363، ص‏108.

 36. فاضلى، محمّدحسن. محقّق خوانسارى، قم: مؤسّسه فاضل خوانسارى، 1378، صص‏304، 478 - 494.

 37. قربانى. پيشينه تاريخى - فرهنگى لاهيجان، [بى‏جا، بى‏نا، بى‏تا]، صص‏676 - 681.

 38. قزوينى، عبدالنّبىّ. تتميم امل‏الآمل، به تحقيق سيّداحمد حسينى، قم: كتابخانه مرعشى، 1407ق، صص‏172 - 173.

 39. قمى، عبّاس. الكنى و الالقاب، تهران: كتابخانه صدر، [بى‏تا]، ج‏3، صص‏92، 160.

 40. -. فوايدالرّضوية فى احوال العلماء المذهب الجعفريّة، تهران: كتابفروشى مركزى، 1327، صص‏550 - 553.

 41. -. هدية الاحباب، تهران: امير كبير، 1329، ص‏254.

 42. كاظمى تسترى، اسداللّه بن اسماعيل. مقابس الانوار و نفائس الاسرار فى احكام النّبىّ المختار و عترته الاطهار، تبريز: حاجى احمدآقا تاجر كتاب‏فروش تبريزى، 1322ق، ص‏17.

 42. كتابى، محمّدباقر. رجال اصفهان، اصفهان: گل‏ها، 1375، ج‏1، صص‏41، 302، 533.

 43. كحّاله، عمررضا. معجم المؤلّفين، بيروت: دار احياء التّراث العربى، [بى‏تا]، ج‏10، ص‏180.

 44. كشميرى، محمّدمهدى. نجوم السّماء فى تراجم العلماء، تهران: كتابخانه بصيرتى، تاريخ مقدّمه: 1394ق، صص‏207، 230 - 231.

 45. گزى اصفهانى، عبدالكريم. تذكرة القبور، با حواشى و ملحقات سيّدمصلح‏الدّين مهدوى، اصفهان: ثقفى، 1328، صص‏25 - 28.

 46. مجلسى، محمّدباقر. بحارالانوار الجامعة لغرر اخبار الائمّة الاطهار، بيروت: مؤسّسة الوفاء، 1403ق، ج‏104، صص‏43 - 44.

 47. مجموعه مقالات كنگره محقّق اردبيلى، قم: دفتر كنگره مقدّس اردبيلى، 1375، ج‏2، صص‏114 - 115.

 48. مدرّس تبريزى، محمّدعلى. ريحانة الادب فى تراجم المعروفين بالكنية و اللّقب، تبريز: چاپخانه شفق، [بى‏تا]، ج‏2، ص‏179؛ ج‏3، ص‏5؛ ج‏5، ص‏242؛ ج‏7، ص‏106.

 49. مشار، خان‏بابا. مؤلّفين كتب چاپى فارسى و عربى، [تهران: بى‏نا]، 1340 - 1344، ج‏2، ص‏67.

 50. مطهّرى، مرتضى‏. خدمات متقابل اسلام و ايران، تهران: صدرا، 1362، بخش دوم، ص‏591.

 51. موحّدابطحى، حجّت. ريشه‏هاى تشيّع و حوزه علميّه اصفهان، اصفهان: دفتر تبليغات المهدى، 1418ق، ج‏1، صص‏470 - 471.

 52. مهدوى سعيدى، محمّد. دانشمندان گيلان، نسخه خطّى كتابخانه مؤلّف در لاهيجان (به نقل از بزرگان رامسر، ص‏148).

 53. مهدوى، مصلح‏الدّين. بيان المفاخر، اصفهان: كتابخانه مسجد سيّد، 1368، ج‏2، صص‏186 - 187.

 54. -. خاندان شيخ‏الاسلام اصفهان، اصفهان: گل‏بهار، 1371، صص‏81 - 82.

 55. -. دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان: ثقفى، 1348، صص‏387، 454 - 455.

 56. -. زندگى‏نامه علاّمه مجلسى، اصفهان: حسينيّه عمادزاده، 1395 - 1401ق، ج‏2، صص‏85 - 86، 342، 378.

 57. -. سيرى در تاريخ تخت فولاد اصفهان، اصفهان: انجمن كتابخانه‏هاى عمومى، 1370، صص‏100 - 104.

 58. ميرعظيمى، نعمت‏اللّه. اصفهان زادگاه جمال و كمال، اصفهان: گل‏ها، 1379، صص‏199 - 200.

 59. نجفى اصفهانى (الفت)، محمّدباقر. نفحات الرّوضات، به تصحيح سيّداحمد روضاتى، تهران: مكتب القرآن، 1371 / 1413ق، ص‏286.

 60. نورى طبرسى، ميرزاحسين. الفيض القدسى فى ترجمة العلاّمة المجلسى، در بحارالانوار، بيروت: مؤسّسة الوفاء، 1403ق، ج‏105، ص‏96.

 61. -. خاتمة مستدرك الوسائل، قم: آل البيت، 1415ق، ج‏2، ص‏53.

 62. -. مستدرك وسائل الشّيعه، قم: آل‏البيت، 1407ق، ج‏3، صص‏385 - 386.

 63. همايى، جلال‏الدّين. تاريخ اصفهان، مجلّد ابنيه و عمارات، تهران: هما، 1381، صص‏283 - 285.

 64. يزدى، محمّدعلى و ديگران. دانشمندان خوانسار، قم: دفتر كنگره محقّق خوانسارى، 1378، صص‏159 - 161.

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 12:09 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

مجمع الآثار

 محمدهاشم جابرى, ميهن نو, همدان, چاپ اوّل, 1382ش, 316ص, وزيرى.
كتاب مجمع الآثار را كه مى گشايم هنوز چند صفحه اى جلو نرفته و به متن كتاب نرسيده, با غلط هاى مشهود و مأيوس كننده اى رو به رو مى شوم:
1 الكتاب مجمع الاثار) (روى جلد و صفحه عنوان).
2المؤلف محمد ابن محمدهاشم الجابرى) (روى جلد و صفحه عنوان).
3الطبعة الاولى الربيع الاول 1424 هجرى ق) (روى جلد و صفحه عنوان).
4 . مجمع الاثار من اعتنا الاطهار (در برگه فهرست نويسى پيش از انتشار و شناسنامه).
5 . صفحات, شماره نخورده اند.
6 . فاصله سطرها بسيار زياد و در هر صفحه, ده سطر مطلب نگاشته شده است.
7 . حروف و كلمات در صفحات گوناگون هريك به صورتى است ويژه همان صفحه و اندازه ها مرتّب تغيير كرده است.
8 . مؤلّف خواسته است تا كتاب خويش را به زبان عربى بنويسد, ولى به دليل تسلّط نداشتن بر اين زبان, ساده ترين كلمات را غلط نوشته و جا به جا از اشعار فارسى استفاده كرده است; ظاهراً عربى نوشتن اين دست نويسندگان را بايد از آن جهت دانست كه گمان مى كنند عربى نوشتن, نوعى امتياز به شمار مى رود يا دست كم از ترجمه احاديث و روايات كه بخش اعظم گردآورده آنان را تشكيل مى دهد معاف مى شوند.
نمى دانم در اين گرانى هزينه چاپ و كمبود و نبود كاغذ, چاپ اين چنين كتابى با تيراژ پنج هزار نسخه را بايد چه ناميد. ولى مى دانم كه بعضى از ما مذهبى ها عادت كرده ايم در اين چنين مواردى از زير بار نقد كردن بگريزيم تا مثلاً يك روزى هم از نقد شدن نجات يابيم. براى چه, براى اين كه كتاب درباره امامان معصوم نگاشته شده, به احترام آنان حرفى نزنيد و… .
پس با اين وصف و با اوضاع كنونى نشر نبايد شگفت زده بود كه چرا مجمع الآثار روانه بازار كتاب مى شود, ولى نقدى كوتاه نيز بر آن نوشته نمى شود, علّت ها در وجود خودمان است:
1 . چنين چيزهايى را نمى توان كتاب ناميد, تا چه رسد به آن كه بر آنها نقد نوشت.
2 . توزيع: پخش نارسا و مشكلات توزيع, يكى از مهمترين اين دلايل است, كتاب تا از صحّافى بيرون بيايد و وارد چرخه مافيايى توزيع شود و از شهرى به شهر ديگر برسد سال ها مى گذرد; منقدان نيز رغبت چندانى به نقدنويسى بر كتابى كه تاريخش گذشته ندارند, به سه دليل:
الف) از كجا معلوم كه در همين فاصله چاپ كتاب و رؤيت آن, ويرايش دوم كتاب منتشر نشده باشد و مطالبى كه اينان درصدد تذكّر آن برآمده اند اصلاح و اعمال نشده باشد.
ب) مجلاّتى كه متولّى كار انتشار نقد كتابند تنها به چاپ نقد كتاب هاى تازه اقدام مى كنند.
پ) تا كتاب, مطالعه و بررسى گردد, نقد نوشته شود, در مجلّه بحث شود و جايى براى آن در شماره هاى آينده باز گردد و مجلّه به چاپ برسد, آن قدر زمان از چاپ كتاب گذشته كه چاپ هاى بعدى كتاب نيز به بازار آمده و منتقد, شماتت مى شود كه چرا زودتر تذكّر ندادى.
3 . اشكال عمده معرّفى و اطّلاع رسانى, حتّى در نهادهاى معتبرى همانند خانه كتاب و كتابخانه ملّى كه گاهى كتابى انتشار نيافته را معرّفى كرده و گاه كتابى كه پيشتر منتشر شده و چه بسا همانها نيز معرّفى كرده اند, دوباره به عنوان كتابى جديد مى نمايانند و يا حتّى آن را در دست انتشار و در شمار كتاب هايى كه چند ماه بعد انتشار خواهد يافت مى آورند (از جمله بنگريد به ستون ثانيه آخر در هفته نامه كتاب هفته).
4 . اعتقاد عمومى جامعه بر اين كه نفس انتشار كتاب, هرچند با اغلاط فاحش, خوب است و نبايد به نويسندگان ايرادهاى زياد گرفت.
اين مورد, گويا از قديم هم, جزء ويژگى هاى فكر ايرانى بوده است و به همين خاطر در كتيبه هاى تخت جمشيد و لوحه هاى مسجد جامع اصفهان به غلط هاى كتابتى برمى خوريم.
حتماً در آن زمان نيز گفته اند: اصل كار, نوشتن و حكّاكى اين كتيبه است و ديگران و باسوادترها هم به علّت همين تفكّر باطل, جرأت تذكّر و اصلاح را نداشته اند, چون كه به ملا لغتى بودن متّهم مى شده اند و به همين خاطر, امروزه اين اغلاط, پيش روى باستان شناسان قرار دارد و معلوم نيست كه چه چيزها درباره فرهنگ قوم ايرانى مى گويند.
عجيب است كه ما اشتباه در گفتار را مثلاً در يك تئاتر يا برنامه تلويزيونى برنمى تابيم و بارها و بارها تذكّر مى دهيم, امّا از غلط چاپى و بالاتر از آن, اغلاط محتوايى رد مى شويم.
5 . تعريف نشدن غلط چاپى و مطبعى براى فارسى زبانان مثلاً اگر بيت اللحم را بيت اللهم مى نويسند آيا اين را بايد غلط چاپى به حساب آورد. در حالى كه ممكن نيست در حروف چينى كتاب, چنين پيش آيد, از آن جا كه ح و هـ دور از هم و در دست نوشته نيز اين دو حرف, هيچ گاه مانند يكديگر نگاشته نمى آيند و فعل هاى مثبت و منفى كه به كلّى معنا را دگرگون مى كنند و خواننده به آسانى منظور اصلى را در نمى يابد, حتّى در بديهيّات چون گمان مى برد كه نكند نويسنده, نظر شاذّى را ارائه داده است. دگرگون كردن و خنده دار شدن جملات, بى اعتمادى كامل خواننده به تمام مطالب كتاب به ويژه در يك پژوهش جدّى براى ارجاع دادن به آن.
تازه قبل از چاپ, علاوه بر ويراستار و نمونه خوان, حتماً نويسنده يك دور ديده و همين دور ماندن از چشم او مهم است و مورد ايراد; تازه وقتى تذكّر مى دهى چند غلط موجود در همان مقاله نقد و تذكّرآميز چاپ شده در مجلّه را به رخت مى كشند, با اين كه در آن جا ديگر غلط چاپى برعهده نويسنده نيست و بر عهده دست اندركاران مجلّه است و دقّت يك نشريه نيز به مراتب از كتاب كمتر.
نكته جالب توجّه اين كه البتّه كتاب حاضر از هرگونه غلط چاپى مبرّاست يعنى كل ّ كتاب با دست خطّ آقاى سيّد مجتبى صباح حسينى نگاشته شده و از روى آن افست كرده اند, درست مثل همين صد سال پيش, يك نفر بانى براى چاپ كتابى درباره ائمّه پيدا شده, يك نفر كاتب آن را با خطّ تحريرى به صورتى نوشته كه قطر كتاب زياد شود و كمتر از پول خيرات شده نباشد, عكس مؤلّف را در ابتداى كتاب مونتاژ كرده و به چاپ سپرده اند.

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 12:05 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

سرانجام پس از دومدگی های فراوان، 10 میلیون تومان اعتبار ازسوی فرمانداری نطنز برای جلوگیری از تخریب باغ تاج‌آباد اصفهان و شکارگاه شاه عباس صفوی اختصاص یافت.
این شکارگاه و باغ در طول سالیان سال و به‌دلیل بی‌توجهی دچار تخریب فراوان شده است.
متأسفانه هیچ‌گونه حفاظتی از آثار کهن آن صورت نگرفته و باغ از کاربری نخستین خود خارج و حتی دخل و تصرف‌هایی نیز در آن شده است.
سردر ورودی هشتی و تزیینات نفیس باغ در معرض خسارت‌های جبران‌ناپذیری قرار گرفته و خیابان اصلی، آب‌نماها، آبشار و نهر و حوض شمالی آن همه پر از خاشاک شده و درحال فروپاشی است، سنگ‌های آن نیز در شرف جابه‌جایی و شکستگی است.
باتوجه به ضرورت حفظ این باغ، نامه‌نگاری‌های بسیاری صورت گرفته، و حتی به دفتر فرماندار اصفهان و نطنز نیز نامه نوشتیم، و نتیجه آن شد که فرماندار نطنز 10 میلیون تومان اعتبار برای جلوگیری از تخریب آن اختصاص داد. اما این رقم کمی است و چنانچه بخواهیم مرمت و احیای باغ را شروع کنیم به اعتبار بیشتری باز داریم.
مجموعه تاج‌آباد شامل حمام، مرکز گلاب گیری، باغ و کوشک صفوی، در پهنه دشتی از توابع شهرستان نطنز قرار دارد که از زمان صفوی به یادگار مانده است. این باغ نمونه‌ای از باغ‌های ایرانی است که قابلیت احیا و تبدیل شدن به یک مرکز جذب گردشگر را دارد و با داشتن چند بنای زیبای صفوی یکی از زیباترین باغ‌های ایران به شمار می رود.

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 12:00 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

یادگارنامه فيض الاسلام

جستارهاى علمى و پژوهشى در باب ترجمانى متون مقدّس, به كوشش دانشگاه آزاد اسلامى واحد خمينى شهر و مركز تحقيقات رايانه اى حوزه علميّه اصفهان [با مقدّمه اى از محمّدحسين ايران دوست], چاپ اوّل, دانشگاه آزاد خمينى شهر, اصفهان, بهار 1383ش [736]ص, وزيرى, مصوّر, نمايه, 3000 نسخه.
سيّد على نقى بن محمّد بن مهدى حسينى ديباجى مشهور به فيض الاسلام اصفهانى به سال 1284ش در خمينى شهر اصفهان به دنيا آمد و در 24 / 2 / 1364ش مطابق با 1405ق در تهران چشم از جهان فرو بست و در بهشت زهرا (س) به خاك سپرده شد. وى صاحب اجازاتى از مراجع و بزرگان معاصر بود, ازجمله اجازه اجتهاد از سيّدابوالحسن اصفهانى (م1365ق) به تاريخ رجب 1352ق, اجازه اجتهاد از محمّدكاظم شيرازى (م1367ق) به تاريخ رجب 1352ق, اجازه اجتهاد از آقا ضياءالدّين عراقى (م1361ق), اجازه روايت از شيخ عبّاس قمى (م1359ق) به تاريخ شوّال 1356ق, اجازه روايت از شيخ على اكبر نهاوندى (م1369ق) به تاريخ صفر 1355ق.
اين عالم فرزانه, صاحب آثارى گرانسنگ است: اشارات الرّضويّه; الافاضات الغرويّة فى اصول الفقهيّة كه در هنگام سكونت در نجف اشرف تأليف شده; بنادر البحار كه تلخيص بحارالانوار علاّمه محمّدباقر مجلسى است; پاسخ نامه ازگلى رساله اى است در اثبات رجعت كه در پاسخ نامه عيسى ازگلى شميرانى تهرانى, كه به زبان ساده و فارسى نگاشته آمده و به چاپ رسيده است; ترجمه خاتون دو سرا سيّدتنا المعصومة زينب الكبرى ارواح العالمين لتراب اقدمها الفداء يا احوالات حضرت زينب كبرى سلام اللّه عليها كه تاريخ زندگى حضرت زينب (س) به زبان فارسى است و چندين بار چاپ شده; ترجمه صحيفه علويّه; الثّقلان فى تفسير القرآن كه تفسير سوره مباركه فاتحة الكتاب است; چراغ راه; ره بر گم شدگان فى اثبات الرّجعة كه رديه اى است به زبان فارسى در برابر كتاب اسلام و رجعت اثر عبدالوهاب فريد تنكابنى (م1360ق) و دو بار به چاپ رسيده; صحيفه كامله سجّاديّه ترجمه تفسيرى يا ترجمه و شرح فارسيِ پنجاه و چهار دعاى امام زين العابدين (ع) كه داراى چاپ هاى مكرّر است; قرآن عظيم كه ترجمه فارسى و تفسير كوتاهى از آيات قرآن است و با كتابت طاهر خوش نويس و هم با كتابت عثمان طه به چاپ رسيده; ترجمه و شرح نهج البلاغه, خطبه ها و نامه ها و سخنان كوتاه اميرالمؤمنين عليه السّلام كه ترجمه تفسيرى نهج البلاغه است و با كتابت طاهر خوش نويس به صورت مكرّر چاپ شده است.
با اين همه, منابعى كه به شرح حال اين عالم معاصر پرداخته باشند بسيار اندكند; اكنون يادگارنامه حاضر به مناسبت مراسم بزرگداشت فيض الاسلام به چاپ رسيده, ولى متأسفانه از سالشمار زندگى علمى او نشانى نيست, كتاب شناسى احوال و آثار فيض الاسلام ارائه نشده و آثار وى معرّفى نگشته اند. همچنين گونه گونى فونت ها در عنوان كتاب ها و نقل قول ها, ناويراستگى و يك دست نبودن چكيده ها و ارجاعات و كتاب نامه هاى پايان مقالات و اشتباه هايى كه امروزه به غلطهاى چاپى شهرت يافته اند در سراسر كتاب به چشم مى آيد; با اين حال, معرّفى اجمالى برخى از بهترين مقالات گردآمده در اين مجموعه, خالى از لطف نيست:

بخش اوّل: زندگى و آثار
(زندگانى و مراتب علمى مرحوم فيض الاسلام), نوشته ناصرالدّين انصارى. پس از بيان اجمالى از زندگى و فعاليت هاى علمى فيض الاسلام به ويژگى هاى اخلاقى و باطنى او اشاره كرده و ساده زيستى را يكى از خصلت هاى او برشمرده است (يادگارنامه فيض الاسلام, ص11 ـ 30).
(معرّفى و نقد ترجمه تفسيرى سيّد على نقى فيض الاسلام از قرآن كريم), نوشته محمّدعلى كوشا. ترجمه فيض الاسلام از قرآن, يكى از ترجمه هاى موفّق پيش از سال 57 است و از جهت دقّت و انطباق با متن و رعايت نكات نحوى در شمار كارهاى ستودنى به شمار مى آيد. از طرفى نقاط ضعف آن در به كارگيرى كلمات مترادف به صورت گسترده و خطاهاى بلاغى و ادبى است كه در نوزده مورد نمايانده شده است (ص31 ـ 64).
(جستارى درباره ترجمه فيض الاسلام از نهج البلاغه), نوشته احمد شه دادى. فيض الاسلام در ترجمه فارسى نهج البلاغه از ترجمه صرف به تفسير مى رسد و با كوشش در انتقال معانى, دورى از ترجمه واژه به واژه, گذشته را به آينده پيوند مى زند و آموزه هاى شيعى را رواج مى دهد (ص65 ـ 98).

بخش دوم: مقالات
(تأثير پيش فرض ها در فرآيند ترجمه متون مقدّس), نوشته حسن اسلامى. برخى از مترجمان كتب مقدّس با وجود دارا بودن صلاحيّت هاى لازم, ترجمه هايى را پديد آورده اند كه با متن اصلى, تفاوت هاى بسيار دارد, ولى ناشى از ناتوانى علمى يا قصد و غرض و بى اخلاقى مترجمان نيست و اين پديده را بايد با در نظر گرفتن پيشفرض هاى كلامى موجود در ذهن اين مترجمان توجيه كرد (ص99 ـ 150).
(ديدگاه هاى فقهى درباره ترجمه قرآن كريم), نوشته محمّدعلى ايازى. فقيهان شيعى در جواز ترجمه قرآن كريم ترديد نداشته, امّا تلاوت ترجمه را در نماز, جايز ندانسته اند. عدّه اى نيز گفته اند كه ترجمه چنين كتابى ناممكن يا حتّى خلاف فلسفه عربى بودن قرآن است (ص151 ـ 186).
(گزينش متن مقدّس براى ترجمه و لوازم كتاب شناختى و نسخه شناختى آن). پژوهشى است درباره توجّه و رويكرد مترجمان به امر تصحيح و گزينش متون مقدّس و بررسى نمونه هايى از ترجمه هاى فارسى نهج البلاغه و شناخت نسخه هايى كه مترجمان در ترجمه خويش بر آنها اعتماد كرده اند (ص187 ـ 208).
(دخالت عنصر تفسير در ترجمه كتب مقدّس), نوشته بهاءالدّين خرّم شاهى. مترجمان در امر بازگردانى متون مقدّس به دلايل بسيارى ازجمله تفاوت فرهنگى زبان ها و تفاوت در ساختار و تعبيرات بلاغى دو زبان مبدأ و مقصد از دخالت دادن عنصر تفسير در ترجمه خود ناگزيرند, به ويژه آن كه اگر توجّه و تمركز خويش را از صورت به پيام تغيير دهند (ص209 ـ 270).
(روش ها و سبك هاى ترجمه هاى متون مقدّس با تأكيد بر ترجمه قرآن), نوشته محمّدعلى رضايى اصفهانى. ترجمه ها را مى توان از ديدگاه هايى همچون هدف مترجم, مخاطبان, زبان ترجمه, وجود يا نبود اضافات مورد نگرش قرار داد و در سه بخش تحت اللّفظى, جمله به جمله و ترجمه آزاد جاى داد (ص271 ـ 304).
(تاريخ ترجمه قرآن در آسيا), نوشته على رفيعى علامرودشتى. شناخت ترجمه هاى گوناگون قرآن از ديرباز تاكنون و بيان آمارى و ذكر ويژگى هاى كتاب شناختى ترجمه هاى چاپى و خطّى قرآن (ص305 ـ 388).
(تأثير فقاهت در ترجمه متون مقدّس), نوشته محمّدعلى سلطانى. هر دانشى مى تواند به گونه اى با متن مقدّس به داد و ستد بپردازد, ازجمله بررسى برخى از نمونه هاى تأثير دانش فقهى در ترجمه آيات قرآن موضوع دخالت فقه در ترجمه و تفسير متون مقدّس را آشكارتر مى كند (ص389 ـ 406).
(راهنماى ترجمه موثّق كتب مقدّس; دستورنامه واتيكان), ترجمه احمد شه دادى. تأكيد اصلى نهاد روحانيان مسيحى در ترجمه متون مقدّس بر نگاه صادقانه است, نه نگاه شخصى و حتّى ابتكار و خلاّقيّت مترجمان و توجّه به اسلوب ظاهرى و محتوايى آن متون, ضرورى ترين معيار به شمار مى رود (ص407 ـ 428).
(فهرست نگارى ترجمه هاى قرآن كريم و ديگر متون مقدّس), نوشته على صدرايى نيا. بررسى و ذكر مقالات و كتاب شناسى هايى كه به معرّفى ترجمه هاى فارسى متون مقدّس پرداخته اند (ص429 ـ 462).
(نمايه سازى ترجمه و تفسير متون دينى), نوشته محمّد مرادى. پس از بيان اهميّت و ضرورت نمايه سازى به پژوهشى در اسلوب كارِ معجم سازى پرداخته و با بررسى هشت اثر كه متون مقدّس را فهرست نگارى كرده اند خواننده را با تلاش هاى انجام يافته در اين زمينه آشنا مى كند (ص463 ـ 508).
(حقوق معنوى و متون مقدّس), نوشته مهدى مهريزى. سرقت هاى ادبى و نابسامانى در امر حقوق مترجم و تضييع حقوق معنوى تلاشگران در اين زمينه, مبحث اصلى اين مقال است (ص509 ـ 544).
(تفسير و ترجمه منظوم قرآن كريم). نمونه هايى از سروده هاى شاعران در ترجمه هاى منظوم قرآن مجيد را آورده است. اين مقال عيناً در پايان چاپ جديد تفسير صفى درج شده و به همين خاطر از توصيف آن مى پرهيزيم (ص545 ـ 574).
(تحوّل تاريخى ترجمه متون دينى: عوامل و زمينه هاى تاريخى و علمى), نوشته محمّد نورى. جستجو در عوامل رويكرد ايرانيان به پژوهش در متون دينى و كاوش در زمينه هاى رونق و رواج كتب مقدّس (ص575 ـ 622).
(واژه گزينى در ترجمه متون مقدّس به ويژه قرآن مجيد), نوشته غلام على همايى. مرورى بر نحوه معنا نمودن مفردات قرآن و بررسى فرهنگ هاى واژه شناس از ديرباز تاكنون (ص623 ـ 654)

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 11:58 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

    آموزشگاه ابن سينا كه نخستين آموزشگاه مستقل اسلامي در جهان است در وضعيت بدي به سر مي برد.

 بناى تاريخى مَدْرَس و محلّ تدريس و طبابت نابغه جهان اسلام، فيلسوف و دانشمند ايرانى و افتخار دنياى پزشكى، شيخ‏الرّييس بوعلى سينا (370 - 428ق / 980 - 1037م) با قدمتى هزار ساله به عنوان يك اثر منحصر به‏{P  . درباره تاريخ تولّد ابن سينا بنگريد به:

    محيط طباطبايى، سيّدمحمّد، «ميلاد ابن سينا»، مجلّه يغما، فروردين 1333ش، سال هفتم، شماره 1، صص‏28 - 31؛

    مينوى، مجتبى‏، «انتقاد در باب تاريخ ولادت ابوعلى سينا»، مجلّه آينده، اسفند 1304ش، سال اوّل، شماره 9، صص‏527 - 528. P}

 فرد عصر ديالمه، در محلّ خيابان ابن سيناى اصفهان، در كوچه‏اى به نام كوى گنبد و محلّه دردشت قرار دارد. مدرس ابن سينا، نخستين آموزشگاه مستقل در دوران اسلامى است؛ چنان‏چه پيش از آن، تدريس و مناظره و مباحثه همانند بسيارى از كارهاى روزمرّه، در مساجد انجام مى‏پذيرفت، پور سينا به ابتكار خويش، و براى اوّلين بار، نهاد آموزشى را از مسجد جدا ساخته، و هويتى مستقل بخشيد.

 روايت‏هاى محلّى، حاكى از به خاك سپردن جسد ابن سينا در همين محلّ مدرس دارد، و اهالى مى‏گويند كه نجّارى، سنگ قبر را از جاى خود برداشته و در چاهى افكند، و هنوز هستند كسانى كه دست بر در ورودى بنا گذاشته و فاتحه مى‏خوانند، و بسيارند كسانى كه سنگ قبر را نيز ديده‏اند و چاهى نيز در محل، موجود است.

 با اين وجود، نمى‏خواهم وارد اين بحث گردم؛ چراكه هم‏اكنون در شهر همدان، بنايى به عنوان آرامگاه ابن سينا ساخته شده، و در همان زمان و آغاز دهه سى شمسى، بحث‏هاى مفصّلى درباره اين كه مدفن ابن سينا در اصفهان‏{P  . حكمت، على‏اصغر، تاريخ بناى آرامگاه حكيم ابوعلى سينا، تهران: مجلّه يغما، چاپ اوّل 1330ش. P}

 است يا در همدان، صورت گرفت؛ آن‏چه مسلّم مى‏نمايد، تدريس ابن سينا در اين محل است:

{P  . ازجمله بنگريد به:

    صدر هاشمى، سيّدمحمّد، «قبر ابوعلى سينا حكيم و فيلسوف مشهور در اصفهان، جشن هزاره او بايد در اين شهر برپا گردد»، سال‏نامه كشور ايران، چاپ اوّل 1330ش، صص‏168 - 173؛

    مصطفوى، محمّدتقى، «آرامگاه ابن‏سينا»، آثار ملّى، 1355ش، شماره 2، صص‏9 - 28. P}

 شيخ‏الرّييس ابوعلى سينا فيلسوف شهير ايرانى چندى وزارت علاءالدّوله را به عهده داشته، و در ضمن اشتغال به شغل وزارت، تدريس هم مى‏كرده، قبر در مدرس ابن سينا در باب‏الدّشت (دردشت) هنوز باقى است، و عامّه مردم‏{P  . در تلفّظ عاميانه: بابل دشت. P}

 آن حدود، آن را به نام على سينا مى‏خوانند.

{P  . هنرفر، لطف‏اللَّه، گنجينه آثار تاريخى اصفهان، اصفهان: ثقفى، 1344ش، ص‏47. P}

 حكيم بوعلى سينا كه بى‏ترديد در طول زندگى و برحسب رويدادهاى حادث، جاده‏هاى ايران زمين را از مسيرهاى كاروان رو، مناطق كويرى و نمكزارها، از واحه‏ها گرفته تا شهرهايى كه زيبايى آن‏ها در نظرش رؤيايى و غير واقعى مى‏نمود، درنورديد، تا اين‏كه بالاخره در مقابل زيبايى وصف‏ناپذير، بزرگى و عظمت شهر اصفهان با باغ‏هاى با شكوه قرار گرفت، گويى در همين‏جا بود كه خستگى سفر را به يك‏باره از پيكر خود به در نمود، شايد دريافت نامه‏اى از طرف علاءالدّوله كاكويه، حكمران وقت اصفهان، او را به سفر و اقامت در اين شهر واداشت، گويا در اين نامه، علاءالدّوله، آرزوى قلبى‏اش را جهت اقامت او در شهر اصفهان و قبول وزارتش به وى متذكّر شده بود، در بدو ورود به اصفهان، پادشاه، امراى ديوانى و لشكرى، استقبال بى‏نظيرى از وى به عمل آوردند، و علاءالدّوله بر اين نكته صحّه گذاشت كه اجازه نخواهد داد تا هيچ‏چيز و هيچ‏كس، آرامش وى را برهم زند، على‏رغم خستگى سفر، ابوعلى سينا بلافاصله زندگى روزمرّه خود را در اين شهر، برنامه‏ريزى نموده، بدين مضمون كه بامداد به پذيرفتن بيماران اختصاص يافت، و بعد از نيم روز، به تدريس علوم و فلسفه در مدرسه اختصاصى‏اش مى‏پرداخت، و شبانگاهان را به نگارش، پژوهش، مطالعه و تحصيل علوم محض، صرف مى‏نمود، عصرها(پسين) جمعه نيز وقت خود را به طرح مباحث علمى در مسجد جامع عتيق اصفهان در حضور علماى وقت اختصاص داده بود، بوعلى سينا هنگام اقامت در اصفهان، مدّتى وزارت دستگاه علاءالدّوله كاكويه را بر عهده داشت، امّا تصدّى در اين امر، هيچ‏گاه‏{P  . همايى، جلال‏الدّين، «رابطه ابن سينا با اصفهان»، جشن‏نامه ابن سينا، صص‏226 - 290؛ مقالات ادبى، تهران: هما، چاپ اوّل 1369ش، ج‏1، صص‏65 - 109. P}

 به عنوان مانعى در تداوم تدريس و تحصيل علمى وى به حساب نيامد.

{P  . شايسته‏فر، محمودرضا و منصور قاسمى، اصفهان بهشتى كوچك امّا زمينى، اصفهان: نقش خورشيد، چاپ اوّل، صص‏44 - 46. P}

 وضعيت بنا

 به يقين، ابن سينا دلايل فراوانى براى انتخاب اين محل و ساخت بناى مدرس خويش در اين ناحيه داشته كه اهميت و شكوه و آبادانى محل در آن دوران را مى‏رسانده و بنابراين، گمانه‏زنى و بررسى‏هاى باستان‏شناسى در اين ناحيه، بسيار لازم است.

 رو به روى بنا، مسجد كوچكى است به نام مسجد پاگلدسته كه بر فراز سر در آن، بقاياى يك مناره ازدوره سلجوقيان باقى مانده و منار گلدسته نام دارد، و ظاهراً زمانى آتشكده زرتشتيان پس از اسلام بوده، و آن‏گاه به مناره تبديل شده است.

 بازار جلوخان مسجد پاگلدسته وجود داشته كه اكنون چيز زيادى از آن باقى نمانده است.

 مسجد الزّهرا (س) نيز در محور تاريخى مدرس ابن سينا قرار دارد، گرچه اين مسجد، تازه‏سازاست، ولى بر اساس كتيبه موجود، سابقه‏اش به سال 948ق مى‏رسد.

 امتداد كوچه، پر است از خانه‏هاى تاريخى با تزيينات داخلى بسيار عالى و متعلّق به دوره‏هاى صفويان و سلجوقيان با حوض‏هاى استخرگونه و وسيع.

 سر كوچه نيز مدرسه علميّه شفيعى يا شفيعيّه به عنوان يادگارى از دوره صفويان قرار دارد كه كرامتى از امام حسين (ع) در آن‏جا بروز كرده، و در كتاب‏ها ذكر شده است. بقعه‏اى بالاى مدرسه شفيعيه نيز ديده به نام ابوعلى‏{P  . ارباب اصفهانى، محمّدمهدى، نصف جهان فى تعريف الاصفهان، تهران: اميركبير. P}

 سينا ديده شده، و گمان مى‏رود آن‏جا نيز مدرس ابن سينا بوده است.

{P  . جابرى انصارى، ميرزا محمّدحسن‏خان، تاريخ اصفهان، اصفهان: مشعل و بهى، چاپ اوّل 1378ش. P}

 ورودى اين مدرسه، بسيار شبيه به مساجد بوده، و به همين خاطر، به آن، مشجد شفيعيه نيز اطلاق مى‏شود كه در حال حاضر، مشغول مرمّت و تعمير اساسى آن هستند؛ خداى اجرشان دهد ولى دريغا كه بنايى سى‏صد ساله چنين مورد توجّه است، ولى بناى هزارساله مدرس ابن سينا در حال ويرانى است.

 وضعيت نامطلوب حاكم بر بناى مدرس و محيط اطراف، چهره‏اى حزن‏انگيز به آن مكان داده، و انباشت زباله‏ها و نخاله هاى ساختمانى و بى‏توجّهى بسيارى از اهالى و حتّى‏ خسارت‏هاى عمدى نيز بدان وارد مى‏شود، اميد دارمم كه مسؤولان به عنوان يك طرح ملّى، به احياى اين محل روى آورده، و با اتّخاذ راه‏كارهايى از فرسودگى بيشتر آن جلوگيرى كنند.

 در ابتداى كوچه، در چند دهه پيش، درمانگاهى به نام بوعلى سينا ساخته شده كه هم‏اكنون به مغازه، تغيير كاربرى داده است.

 محور گردشگرى‏

 طرح ايجاد محور گردشگرى فعّال از مسجد جامع عتيق به سمت مسجد پاگلدسته به اين شرح:

 1. مسجد جامع عتيق؛

 2. خانه شيخ بهايى؛

 3. گذر حمّام شيخ بهايى؛

 4. عصارخانه كوى جماله؛

 5. خانه تاريخى شادروان عبّاس بهشتيان (ميراث‏شناس، اصفهان‏شناس، هنرشناس، رجال‏شناس و احياگربناهاى تاريخى شهراصفهان، مدفون در تكيه ميرفندرسكى)؛

 6. بناى تاريخى پامنار دردشت؛

 7. گنبد سلطان بخت‏آغا؛

 8. بازار دردشت؛

 9. مسجد تاريخى آقانور؛

 10. حمّام تاريخى دردشت؛

 11. كاروان‏سراى تاريخى دردشت؛

 12. مدرسه علميّه شفيعيه؛

 13. خانه‏هاى تاريخى پيرامون مدرس ابن سينا؛

 14. مدرس ابن سينا؛

 15. مسجد پاگلدسته؛

 پيشنهادها

 ارائه طرح‏ها و پيشنهادهايى به عنوان مقدّمه‏اى براى احيا و بهينه‏سازى مدرس شيخ‏الرّييس بوعلى سينا:

َّ  . استحكام‏بخشى به پى‏ها، مرمّت سردر ورودى مدرس و رفع خطرهاى ضرورى از اصل بناى تاريخى مدرس بوعلى سينا.

 . ايجاد درمانگاهى به نام بوعلى سينا.

 . ايجاد كتابخانه تخصّصى بوعلى‏سيناشناسى براى نخستين بار در جهان‏و آغاز كار نگارش دايرةالمعارف ابن سينا.

 . ايجاد كتابخانه تخصّصى و موزه پزشكى اصفهان.

 . ايجاد مركز جهانى بوعلى‏سيناشناسى.

 . ايجاد موزه‏اى مخصوص نمايش آثار بازسازى شده از ابتكارات و اختراعات بوعلى سينا.

 . برنامه‏ريزى مدوّن، براى ايجاد محور گردشگرى در محلّه دردشت و مطرح شدن محل به عنوان يك قطب گردشگرى و ادامه آن با بازار دردشت و حمّام دردشت و بازسازى دهانه‏هاى بازار دردشت.

 . بناهاى ارزشمند اين مسير، شناسايى شده، و احيا گردند، تا به سان كانون‏هايى در شكل‏گيرى اين منطقه مؤثّر باشند.

 . تورهاى گردشگرى براى دانشجويان و پژوهشگران رشته‏هاى پزشكى و معرّفى بنا به آنان.

 . جلوگيرى ازادامه خسارت از ناحيه باغچه‏ها و فاضلاب‏هاى خانه‏هاى اطراف بنا كه تهديدى جدّى به شمار مى‏رود.

 . دستور توقّف مرتفع‏سازى.

 . بازسازي ساختمان لاتاري شماره يك در سر گذر به عنوان نمايشگاه  و مركز اسناد مربوط به لاتاري در پيش از انقلاب اسلامي.

. رفع مشاغل ناهماهنگ از پيرامون بناى تاريخى مدرس، و تغيير كاربرى مغازه‏هاى نامناسب و ناهماهنگ با پيشينه و بافت تاريخى منطقه.

 . ساخت ماكت قبّه بوعلى سينابه مقياس كوچك و توزيع آن در سطح ملّى همانند آن‏چه فرانسوى‏ها در مورد برج ايفل انجام مى‏دهند، و يا مصرى‏ها در مورداهرام ثلاثه.

 . سنگ فرش كردن، براى كاستن از سرعت وسايل نقليه كه بنا را به لرزش درمى‏آورند.

 . محوّطه سازى يك بخش از بنا به عنوان نشان دادن نمادين محلّ تدريس ابن سينا.

 . نصب تابلو جهت معرّفى بنا؛ چنان‏چه تنها افراد محلّى از اين مكان اطّلاع دارند.

 . نورپردازى مدرس.

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 13:26 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

  راه خورشيدى، محمّد اسفنديارى، قم: دليل ما، چاپ    اوّل 1382، رقعى، مصوّر (رنگى)، 455ص، با جلد شوميز    25000 ريال، با جلد گالينگور 30000 ريال.

 چشم‏انداز

 ويژگى‏هاى روح سرگردان شرقى را با شخصيّت‏زدگى قوم ايرانى بياميزيد، حاصل آن راه خورشيدى مى‏شود.

 مؤلّف كتاب، در سال‏هاى اخير هر آن‏چه كه رشته بود را پنبه كرد: نشان داد كه در آراى ويرايشى بسيار عقب مانده است، با كتاب‏شناسى توصيفى دكتر على شريعتى و كتاب‏شناسى‏{P  . كتاب‏شناخت، قم: خرّم، چاپ اوّل 1375ش. P}

 تاريخى امام حسين (ع) نظريّات كتاب‏شناسى خود را باطل كرد، با انتشار راه خورشيدى شخصيّت‏زدگى را محور اصلى‏{P  . كتاب‏شناسى توصيفى دكتر على شريعتى، قم: خرّم، چاپ اوّل 1376ش. P}

 خود قرار داد، و با ارائه گزيده «حلية المتّقين»، سوگندنامه نويسنده مسلمان را زير پا نهاد، و با وجود مذموم دانستن‏{P  . راه خورشيدى، ص‏187. P}

 تأويل، به آن روى آورد، و با وجودى كه حشو قبيح را{P  . راه خورشيدى، ص‏187. P}

 ناپسند مى‏دانست؛ پس از چاپ فيلسوف عدالت باز هم راه خورشيدى را نگاشت.

 شايد انتشار راه خورشيدى از آن جهت بود كه مؤلّف، وعده تدوين فرهنگ حشو قبيح را هم داده بود، پيدا است كه مطالب اين فرهنگ، چندان فراوان نبود، تا قابل انتشار به صورت كتاب باشد، ولى اكنون با انتشار راه خورشيدى، اين مشكل نيز مرتفع شد.

 البتّه حشو قبيح موجود در راه خورشيدى، حشوى دو سويه است: نخست براى تكرار سبك فيلسوف عدالت؛ و دوم به خاطر تكرار مقالات پيشين مؤلّف در كتاب.

 اين مطلب را هم به ياد داشته باشيم كه يكى از نويسندگان زيرك، در ذيل معرّفى كوتاهى كه به اصرار مؤلّف كتاب، براى راه خورشيدى نگاشت، آورده است:

 «نويسنده فاضل و محترم كتاب، در اين اثر، شخصيّت اخلاقى، علمى و مبارزاتى استاد حكيمى را چنان نمايانده است كه خواننده را از هر اثر ديگرى كه تاكنون درباره ايشان نوشته شده است، بى نياز مى‏كند»؛

{P  . «راه خورشيدى»، رضا بابايى، دو ماه‏نامه آيينه پژوهش، س‏14، مرداد و شهريور 1382، ش‏81، ص‏106. P}

 و مى‏دانيم كه به جز راه خورشيدى، تنها كتاب فيلسوف عدالت درباره حكيمى به چاپ رسيده؛ بنابراين يعنى راه خورشيدى ما را از خواندن فقط يك كتاب، بى‏نياز مى‏كند!

 ويژگى‏ها

 صد البتّه چنين آغازى براى يك نقد، بسى بر نويسنده كتاب دشوار است؛ به ويژه آن‏كه پديدآورنده اثر حاضر، براى تدوين كتاب، گردآورى مطالب كوتاه و بلند آن، و دست‏يابى به برخى استنادات، بسيار زحمت كشيده، و هم براى نوآورى زبانى، در متن و سرفصل‏ها و عنوان‏هاى فرعى، و از همه مهم‏تر، انتخاب نام كتاب، رنج بسيار برده است، و حتّى با برخى نوآورى‏ها، خواسته تا نام خود را در تاريخ نثر فارسى ثبت گرداند، و يا حتّى با ارائه نقدهاى تند اجتماعى، جنجالى برانگيزد.

 امّا چه كنيم كه به كارگيرى اين همه ظرايف و دقايق، در كنار نتيجه نهايى كتاب، چيز با ارزش، و يا حتّى قابل توجّهى نيست، به حدّى كه خواننده‏اى كه پى‏گير آثار مؤلّف كتاب است، اين بار، نويسنده خود را باز نمى‏شناسد، و اميدوار است كه تشابهى اسمى، پيش آمده باشد.

 ولى اشتباهى اگر هم در كار باشد، در شيوه جديد كار مؤلّف كتاب است؛ چنان‏چه در مقدّمه مى‏گويد كه چون وقت زيادى براى برآمدن اين فرزند، صرف كرده، دل به چاپ آن سپرده، و در حقيقت، آزادانديشى را رها ساخته، و اسير و دربند اين فكر شده است.

 به راستى اگر اين كتاب، انتشار نمى‏يافت، تنها يك نفر بود كه حسرت داشت؛ ولى اكنون همه خوانندگان كتاب، بر عمرى كه بر خواندن آن صرف كرده‏اند، حسرت مى‏خورند.

 نگاه به حكيمى‏

 زاويه ديد به حكيمى، همواره بسيار تنگ و ناپسند بوده، يكى به عنوان آن كه حكيمى، وى را به حوزه رهنمون شده، سخيف‏ترين معرّفى را براى كتاب او مى‏نگارد، و ديگرى به خاطر آن كه ديگرى، دست به چنين كارى نزند، و اين يكى به خاطر شريعتى، و يا نوادر و شذوذ، با وى رفاقتى به هم زده، و بعد به خاطر اين كه روزى چند ساعت، وقت خود را صرف كرده است، كتاب حاضر را به چاپ مى‏سپارد.

 از سويى اين قلم، شخصاً نمى‏داند كه حكيمى چگونه به اين زندگى‏نامه‏هاى سخيف، تن داده است، ولى مى‏دانم كه لاجرم اگر مناسبات عميق و غير صورى با مؤلّفان اين‏گونه آثار داشت، هيچ‏گاه اجازه چاپ اين دست كتاب‏ها را نمى‏داد، وى با مؤلّف كتاب حاضر نيز اگر عنايتى داشت، وصيّت‏نامه دكتر شريعتى را به او مى‏داد تا در آغاز كتاب‏شناسى توصيفى دكتر على شريعتى چاپ كند؛ نه به كنگره‏اى در مشهد.

{P  . همايش بازشناسى انديشه‏هاى دكتر شريعتى، دانشگاه مشهد، 1379ش، توسّط محمّدمهدى جعفرى. P}

 اغلاط چاپى‏

 خوشبختانه اندك است و جز چند مورد انگشت‏شمار به چشم نمى‏آيد؛ همانند:

 ص‏152 اشكال در پاورقى شماره سوم.

 ص‏216 وصيّنامه، به جاى و صيّت‏نامه.

 1375 در ص‏280 غلط، و 1377 صحيح است.

 شيوه‏نامه مؤلّف‏

 مؤلّف كتاب حاضر پيش‏تر بر آن بود كه: كرامت‏ها را مى‏پذيرم، ولى آن چيزهايى را كه با عقل، هم‏خوانى دارد، و تنديس پارسايى را بر همين اصل ويرايش نمود؛ ولى اكنون كرامت‏هاى جديد، جاى قبلى‏ها را گرفته است: و به عنوان نمونه نگاشته است كه اگر فلان كتاب حكيمى، به انجام مى‏رسيد، يك بوف كور ديگر پديد مى‏آمد.

 همين‏ها است كه ما را با مؤلّف ديگرى، رو به رو مى‏كند، و در عوض، او نيز مخاطبان خود را از دست داده، و حتّى آن‏ها را كم‏تر به جا مى‏آورد: وى مقاله‏هاى پيشين را در قالب راه خورشيدى ريخته، و حتّى مقدّمه كتاب‏شناسى تاريخى امام حسين را؛ چراكه او در جاى جاى كتاب پيش رو، مخاطبان خود را به فراموشى سپرده، و گمان كرده، كتاب را دارد براى خودش مى‏نويسد؛ يا مخاطب خود را گم كرده، و انديشيده كه يك سخنرانى، خطاب به عوام و بازاريان ايراد مى‏كند، درست به همين خاطر است كه مى‏توان عنوان فرعىِ كتاب را به صورت «انديشه‏نامه و راه‏نامه استاد...» انگاشت و به جاى نقطه‏چين، نام هر شخص ديگرى را نگاشت.

 نكته قابل توجّه ديگر، شمار فراوان جملات تمثيلى، اشعار و امثال و حكم فارسى و عربى در متن كتاب است؛ چيزى كه تنها با در نظر داشتن نكته پيشين، قابل توجيه است، و حتّى بايد افزود كه به كارگيرى گسترده اين همه امثال و حكم، به اين دلايل است:

 اوّلاً: خيلى از جاها بسيارى از ضرب المثل‏هاى ديگر هم هستند كه به كار نوشته مى‏آيند، و قابل تأويل به مبحث مربوطه‏اند؛

 ثانياً: وى مى‏خواسته تا نثر پخته شده، و به خيال خود، يك زندگى‏نامه خواندنى‏تر و درازتر پديد آيد؛

 ثالثاً: عمرى، اين‏ها را گردآورده، حال بايد در جايى خرجشان مى‏كرد؛ چون مؤلّف كتاب، هر اثرى را كه مى‏خوانَد، كُتيشن‏ها و نقل قول‏هايى كه مى‏شود به صورت انفرادى از آن استفاده نمود را استخراج مى‏كند، كارى كه از هر كسى، مگر دست كم با دوبار خواندن متن، برنمى‏آيد؛ ولى به كارى هم جز مصرف كردن آن در چنين جاها و يا سخنرانى‏هايى از همين دست نمى‏آيد!

 ديگر ناپسندى شيوه‏نامه مؤلّف كتاب، آن است كه وى به جاى اين كه اندكى ذهن را از مفروضات پيرامون حكيمى، خالى كند، در مرحله پايانى كه قصد نگارش «خروش عدالت» در فصل‏نامه بيّنات را داشت، به خواندن دوباره آثار حكيمى پرداخت، و هم‏اكنون، خود نيز اعتراف دارد كه در اين ميانه، بى‏طرف نيست، و بسيارى از آموزه‏هاى صاحب ترجمه را باور دارد، و حتّى بر آن، متصلّب است.

 پيدا است كه اين مسأله، عيب بزرگى است، ولى نويسنده از خوانندگان مى‏خواهد تا از حسن آن هم غافل نباشند؛ چراكه كسى از سرِ هم‏فكرى با ديگرى از او سخن گفته است.

{P  . راه خورشيدى، ص‏13. P}

 فصل‏ها

 مؤلّف در اين كتاب، نخست چند برگ از كارنامه حكيمى را ورق زده، و آن‏گاه به تحليل انديشه‏هاى او روى آورده، و آثار او را گزارش كرده است.

 «انتخاب راه» نام فصلى است كه در آن، به زندگى‏نامه، و دوران تحصيلى حكيمى مى‏پردازد. حكيمى، پس از تكميل تحصيلات خود، دو راه بيشتر نداشت: يكى در حوزه ماندن و تدريس كردن و در نهايت، مرجعيّت؛ و ديگر اين كه خوراك فكرى طبقه جوان جامعه ايرانى را فراهم آورد.

 هجرت تكليفى و دغدغه‏ها و رسالت‏هاى حكيمى، ناشى از انتخاب راه دوم است؛ چنان‏چه در يك نگاه كلّى، اين موضوعات را مى‏توان دل‏مشغولى‏هاى او دانست كه بيشتر براى آن‏ها حسرت خورده است:

 1. تشيّع و حقّانيّت آن، و شناساندن چهره مكتوم آن به همه انسان‏ها، به ويژه مسلمانان و شيعيان؛

 2. نفى خود و اعتزال اجتماعى و دعوت به قيام و پيكار؛

 3. نفى جمود و ارتجاع و دعوت به زمان‏شناسى؛

 4. برپايى عدالت، خاصّه عدالت اقتصادى و دفاع از انسان محروم؛

 5. پاسدارى از مقام انسانيّت و كرامت انسان؛

 6. مكتب تفكيك يا جداسازى سه راه معرفت: قرآن، فلسفه و عرفان؛

 7. ورود افكار بى مايه غربى در قلمرو اسلام؛

 8. تشكيل نظام عامل بالعدل و تأسى جامعه قائم بالقسط؛

 9. مجهول ماندن ماهيّت حكومت و حاكميّت اسلامى؛

 10. وحدت مسمانان و ضرورت تشكيل اتّحاد جماهير اسلامى؛

 11. شناسايى بزرگان شيعه؛

 12. روحانيّت و لزوم تجديد حيات و دگرگونى در برنامه‏ها و راه‏بردهاى آن؛

 13. مشكل جوانان و بى‏پناهى علمى و معنوى آنان؛

 14. بايدها و نبايدهاى ديويسندگى در قلمرو مسائل دينى.

{P  . راه خورشيدى، ص‏50. P}

 حسرت خوردن، اصطلاح بسيار صحيحى است؛ چون اتّحاد جماهير اسلامى، به هيچ‏وجه امكان‏پذير نيست، و نافى بسيارى از بندهاى ديگرِ مرام‏نامه فوق است، و عيب آن‏ها همه است كه احتياج به امام زمان دارد.

 به اين فهرست رسالت‏هاى حكيمى بايد اين شش اصل را هم افزود كه حكيمى خويشتن به عنوان اهداف اصلى قلم‏زنى خود ذكر كرده است:

 1. حفاظت دين خدا؛

 2. فراموش نشدن اصول اصلى اسلام؛

 3. حفظ ماهيّت انقلاب؛

 4. اجراى عدالت به عنوان ستون فقرات جامعه؛

 5. صيانت مقدّسات و از ارزش نيفتادن ارزش‏ها؛

 6. شعله ور ماندن حماسه‏هاى تشيّع.

{P  . راه خورشيدى، ص‏56؛ به نقل از: «عقل خود بنياد دينى» همشهرى ماه، ش‏9، ص‏38. P}

 پس از آن، سخن از دردمندى آغاز مى‏شود كه متأسّفانه نوعى از بيمارى مازوخيسم بوده، و سراغ آن را در روحيّات شرقى مى‏توان داد.

 «فرياد عدالت» نام فصلى ديگر است كه برنامه انسانى اقتصاد از نگاه حكيمى را بازگو نموده و مى‏نويسد: حكيمى بر آن است كه رابطه مال  و انسان، به يكى از اين پنج شكل است:

 1. غناى تكاثرى؛

 2. غناى وافر؛

 3. غناى كفافى كه مشروع است؛

 4. فقر و نيازمندى؛

 5. مسكنت و نادارى.

{P  . راه خورشيدى، ص‏96. P}

 فصل «مكتب تفكيك» مهم‏ترين فصل آينده است، كه باز هم، هيچ نكته تازه‏اى در آن نيست، و حتّى جمع‏بندى آراى حكيمى نيز به چشم نمى‏آيد. مكتب تفكيك - چنان‏كه از نام آن هويدا است -، قائل به تفكيك فلسفه از دين است؛ نه تعطيل فلسفه. به نظر پيروان تفكيك، فلسفه و عرفان، بايد خوانده شود، و رواج داشته باشد،امّا مشروط به اين كه:

 1. افراد با استعداد به لحاظ عقلى و فكرى بدان بپردازند؛

 2. پيش از ورود به فلسفه مجكمات اسلامى را درباره معارف بياموزند؛

 3. آراسته به تقوا و تواضع و سلامت روحى و نفسى باشند؛

 4. اجتهاد عقلى ملاك باشد و از شخصيّت‏زدگى پرهيز شود؛

 5. همه آراى يك فيلسوف كنار هم نهاده شود؛

 6. تأويل، اعمال نشده، و به عنوان يك اصل، شناخته نشود؛

 7. تاريخ فلسفه و عرفان، و سير تطوّر هر موضوع، آموخته شود؛

 8. استقلال و استغناى معارف دينى به رسميّت شناخته شود؛

 9. از ذهنى گرى و تخيّلات تجريدى پرهيز گردد و به آزمون عينيّت نيز توجّه شود.

{P  . راه خورشيدى، صص‏186 - 187. P}

 حكيمى با تأويل نيز عداوتى ندارد، ولى او براى تأويل، و پيش از مقام تأويل، رعايت پنج امر را ضرورى مى‏شمارد:

 1. بايد چندان در آيات و روايات ديگر تفحّص شود تا معناى ظاهر يك آيه و روايت، مكشوف گردد، و نيازى به تأويل نيفتد؛

 2. تأويل بايد فقط در موارد ضرور باشد؛ يعنى در جايى كه گريز و گزير نباشد، نبايد تأويل، قاعده و اصل شود؛

 3. بايد معناى تأويلى متناسب با فضاى معارف قرآنى باشد و در محدوده آن؛

 4. نبايد با پيش‏داورى و ذهن پيش ساخته فلسفى يا عرفانى به سراغ معارف وحيانى رفت؛

 5. هنگامى مى‏توان به ظاهر آيه يا حديثى را تأويل كرد كه برهانى در مقابل آن اقامه شود. آن هم برهان بديهى؛ نه برهان نظرى.

{P  . راه خورشيدى، صص‏190 - 191. P}

 بيشترين انتقادات حكيمى، به برقرار نشدن عدالت قضايى و عدالت اقتصادى است كه در فصل «انقلابى كه متوقّف شد» از آن‏ها سخن به ميان مى‏آيد.

 «انتشارات دينى» فصلى ديگر است، شامل تلاش‏ها و نظريّات حكيمى در اين باره. وى در باب انتشارات دينى رعايت اين مواد را لازم مى‏شمارد:

 1. نثر صحيح و روان و جان دار و جاذب؛

 2. محتواى غنى و مستند؛

 3. برداشت اصولى و استنباط معقول و هماهنگ با طبيعت نسل و زمان، و عرضه مفاهيم دينى و تعاليم تربيتى دين به صورتى سازنده و گيرا؛

 4. تنظيم درست و رده‏بندى صحيح، و برخوردارى از وحدت سبك در هر اثر، و نيرومندى تدوين، و اجتناب از ضعف تأليف؛

 5. صلاحيّت داشتن نويسنده، و برخوردار بودن از تخصّص(هاى) لازم و تقواى علمى. به عبارت ديگر، داشتن صلاحيّت از نظر علمى، دينى و شعورى؛

 6. چاپ و حروف زيبا و كاغذ خوب و صفحه‏بندى موردِ پسند؛

 7. جلد زيبا و صحّافى خوب و طرح مناسب و سنگين و گويا براى پشت جلد كه خود حكيمى هم تا كنون رعايت نكرده است؛

 8. نام زيبا و كوتاه و تداعى‏گر و فارسى؛

 9. قيمت مناسب؛

 10. توزيع درست و عرضه در مقياس مناسب و معرّفى شايسته.

{P  . راه خورشيدى، صص‏330 - 331. P}

 «كتاب‏شناسى» فصل بعدى است، و به كلّى خواننده را نااميد مى‏سازد؛ چراكه انتظار دارد تا پس از اشكالات فراوانى كه مؤلّف كتاب در كتاب‏شناسى توصيفى دكتر على شريعتى و كتاب‏شناسى تاريخى امام حسين (ع) از خود نشان داده بود، اكنون به نوعى، ضعف‏هاى پيشين را با سنگ تمام گذاشتن در زمينه حكيمى جبران سازد؛ امّا با شگفتى فراوان، مشاهده مى‏گردد كه اكنون، نه مقالات حكيمى، و نه مقالات و كتاب‏ها و مطالبى كه درباره او، و در نقد و يا معرّفى انديشه‏هاى او نگاشته شده، هيچ‏يك فهرست نشده، و در اين فصل، موجود نيست.

 «صنف‏شناسى» فصلى از راه خورشيدى است كه برآن است: چون حكيمى، يك‏سره از دين سخن گفته، و اسلام را با ديگر جهان بينى‏ها مقايسه نكرده، در صنف روشن‏فكران دينى، قلمداد نمى‏شود، و در كنار اقبال و بازرگان و شريعتى قرار نمى‏گيرد. چنان‏چه بر اين موارد پاى مى‏فشارد:

 اوّلاً: تأكيدش بر موضوع ولايت؛

 ثانياً: تصلّبش در اخبار گرايى و نص گرايى روايى؛

 ثالثاً: نظرش در جدايى قرآن و فلسفه و عرفان؛

 رابعاً: انتظاراتش از روحانيّت و فقه سنّتى.

{P  . راه خورشيدى، ص‏401. P}

 پايان كتاب‏

 كتاب، پس از فصل اندرز كه گزيده‏هايى از وعظهاى حكيمى با انتخاب و موضوع‏بندى مؤلّف كتاب است، بدون هيچ نمايه، نام‏ياب و فهرست راهنمايى، تنها با چند تصوير به پايان مى‏رسد، بدون آن كه نتيجه علمى و اخلاقى جديدى را به خواننده القا كند.

 ناگفته نماند كه اين اثر، سعى بر آن داشته تا تحليلى باشد؛ نه اين كه تبليغى. ولى اگر تبليغى بود، دست كم خواننده، كم‏تر احساس مغبون شدن داشت، و اثر، در مجموع، چيزكى بود؛ ولى اكنون، نه تحليل است، و نه تبليغ، و حتّى مخاطب را كم‏تر به ياد آن روزها مى‏اندازد كه حكيمى، چه همّت‏ها داشت؛ چه همّتى؟ وصايت دكتر على شريعتى.

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 14:11 | لینک ثابت | نظرات (1) | دنبالک ها (0)

بالاخره نمرديم و نخستين همايش تجليل از چهره‌هاي ماندگار اصفهان هم برگزار شد . تالار هنر اصفهان با آن معماري مسخره اش ميزبان شركت كنندگان اين همايش بود.

شهردار اصفهان بالي سن رفت و گفت: فرهنگ و هنر اسلامي مكتب اصفهان نشأت گرفته از توحيد است كه هنرمندان با روح الهي خود آثار ماندگار و جاودانه‌اي در اين عرصه خلق كرده‌اند، هر فعاليتي در هر رشته‌اي كه رنگ و بوي الهي داشته باشد، همواره در نزد مردم جاودانه خواهد ماند. با تأمل در بخش فرهنگي بايد چالش‌هاي آن را بررسي و با اتكا به خودباوري و خوداتكايي ضعف‌ها را برطرف كنيم.  مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان اصفهان گفت: هنر مشرق زمين آكنده از عشق به خالق و معراجي براي عبور از محسوسات به عالم معنا و رساندن انسان به كمال مطلق است و اين در حالي است كه هنر غرب بنده نفس شده و به سمت خودپرستي انسان و هنري شيطاني كشيده شده است. وي تقدير و تجليل از چهره‌هاي برتر عامل مهمي در تشويق جوانان براي روي آوردن به بخش‌هاي فرهنگي، هنري و ورزشي دانست و افزود: هنرمندان تافته ي جدابافته اي هستند كه فارغ از مسايل اجتماعي دست به زيبا آفريني مي‌زنند.  در حوزه هنر همايش تجليل چهره‌هاي ماندگار از جليل شهناز نوازنده برجسته تار، ضيا‌الدين امامي نگارگر مذهبي‌، حسين علي مصدق‌زاده هنرمند كاشي كار‌، محمدعلي صاعد اصفهاني شاعر‌، نصرالله معين هنرمند خوش نويس‌، حسين علاقه بندان هنر قلم زني‌، زينت‌السادات امامي هنرمند هنر سوخت و‌ عباس علي پورصفا هنرمند نقاشي رنگ و روغن تجليل به عمل آمد. در بخش ورزش، اين همايش از چهره‌هاي برتر ورزش اصفهان شامل مراد‌علي شيراني از ملي پوشان رشته كشتي فرنگي در دهه 50‌، عليرضا رحيمي از رشته هندبال‌، رييس فدراسيون هندبال جمهوري اسلامي و مدير‌كل سابق تربيت بدني استان اصفهان و‌ حبيب الله ناظريان از رشته كاراته‌، رئيس فدراسيون كاراته و بنيان گذار سبك شوتوكان در كاراته تجليل به عمل آمد. جنس جوايز هم اين گونه بود: لوح يادبود‌، يك قطعه صنايع دستي و بليت رفت و برگشت به كربلاي معلي و بدتر از همه جنس برخي از شركت كنندگان خيلي خرده شيشه داشت، مثلا استاد جليل شهناز به علت كهولت سن و بيماري و بستري بودن در شهر تهران، پسرش را مامور كرده بود كه جايزه اش را دريافت  كند و فرزند ايشان البته پس از دريافت جايزه از بالاي سن آمد پايين تا ميان پيش كسوتان مثل گوشت داخل شله زرد نباشد ولي جناب آقاي "حسين ي" فرصت را مغتنم شمرده و دسته گلي كه بنابر فروتني فرزند استاد شهناز اضافه آمده بود را انداخت گردن خودش و با دسته جمع عكس گرفت كه نمي دانم چي را ثابت بكند و ... .

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 12:31 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

كتاب هديه العباد در شرح حال صاحب بن عباد يكي از آثار شادروان آيت الله شيخ عباس علي اديب اصفهاني است كه تا كنون دو بار به چاپ رسيده. بار نخست در زمان حيات معظم له در قطع رقعي با آن حروف قديمي كه اعراب كلمات، فاصله زيادي با سطر دارند و بار دوم با تحريفاتي حتي در نام كتاب در قطع وزيري و همراه با تعليقاتي شامل توضيح واضحات!

 سال ها بود كه در پي تخصيص بودجه براي چاپ مجدد اين اثر ارزشمند بودم و امسال توفيق دست داد تا بالاخره از خجالت اين كار دربيايم. يكي از استادان دانشكده زبان هاي خارجي دانشگاه اصفهان هم زحمت كشيده و با ياري يكي از دانشجويان، اشعار عربي بدون ترجمه مانده را به فارسي بازگرداند و فهرست اعلامي نيز براي كتاب استخراج شد.

 اكنون هديه العباد در 344 صفحه و در قطع وزيري با اعراب و حركت گذاري كامل كلمات عربي و ترجمه كامل اشعار عربي به فارسي توسط مركز اصفهان شناسي و خانه ملل و با ويرايش اين حقير، به زيور چاپ آراسته شده است كه علاقه مندان به آثار آيت الله اديب و هم دوستداران صاحب بن عباد را به خويش مي خواند.

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 12:15 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 12:21 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

عباس بهشتيان ، يكي از بزرگ ترين اصفهان شناسان و خادمان آثار تاريخي اصفهان است. از آثار او بايد به بخشي از گنجينه آثارملي، باغات اصفهان،‌كبوترخانه هاي اصفهان،‌خانقاه هاي اصفهان و عصارخانه هاي اصفهان اشاره كرد.. كار كارستان او پياده كردن متون كهن تاريخي بر خيابانها و معابر اصفهان است. مراسم بزرگداشت اين دانشمند فرزانه به همت انجمن اصفهان پژوهان بعد از ظهر جمعه 12 / 12 / 1384، هم زمان با نوزدهمين سال درگذشت او بر سر مزارش در تكيه تاريخي مير در تخت فولاد ادومين گورستان شيعيان جهان برگزار شد. برنامه همايش از يك هفته قبل چنين اعلام شده بود:

1. سخنراني مهندس محمدكريم صيرفيان پور.

2. سخنراني مهندس احمدعلي بشارت.

3. سخنراني مهندس محمدرضا رادهوش.

4. سخنراني فضل الله اعتمادي متخلص به برنا كه ايشان از ايراد سخنراني انصراف داده و به جاي وي امين پور، انتخابي، دلجوو پوريا به ايراد سخن پرداختند.

محمد كريم صيرفيان در توصيف شخصيت بهشتيان از عشق وي به آثار تاريخي و بينش فوق العاده وي در حفاظت و پاسداشت آثار اشاره كرد اينكه او در سال 1337 شمسي از اعضا فعال انجمن آثار ملي اصفهان بوده و يكي از افرادي كه پي گيري هاي وي به شناسايي و رفع تصرف از مقبره صائب اصفهاني شده است.
سيد احمد علي خان بشارت رئيس سابق اداره باستان شناسي اصفهان با اشاره به همكاري پيوسته 17 ساله با بهشتيان در مورد وي گفت: بهشتيان فردي وارسته ،مطلع و پي گير بود ، وي با اشاره به عضويت وي در انجمن نام گذاري خيابانها گفت بهشتيان فهرستي از اسامي خيابانهاي اصفهان و خانه هاي تاريخي تهيه كرده، و آن را دراختيار شهرداري قرار داده بود تا مانع نام گذاري تكراري شود.
بشارت افزود خواسته هاي بهشتيان هيچ گاه با مقررات اداري تطبيق نداشت اگر مي ديد مكاني تاريخي در حال تخريب شدن است با اصرار مي خواست تا تعمير شود و در انتظار تامين اعتبار نمي ماند
بشارت گفت من متاسفم كه بهشتيان به خواب رفته و امروز چنين بلاهايي بر سر آثار تاريخي اصفهان مي افتد.
بشارت به دست اندازي ها و تغييرات غير كارشناسي برخي ارگان هاي دولتي  درمورد  پل خواجو اشاره كرد و گفت تغيير، رنگ آميزي و اضافه كردن هر نقش و خطي روي بناهاي تاريخي خطاست.
وي همچنين به تبديل شدن سي وسه پل به آبريزگاه عمومي و بي توجهي مسولان به نامه ها و شكايات وي دراين خصوص اشاره كرد.
در ادامه مراسم محمد رضا زاد هوش در مورد سالشمار زندگي بهشتيان و مهمترين اقدامات وي سخن گفت : تولد در سال 1305 ، اولين نام گذاري وي درباره خيابان هاتف در سن 25 سالگي،مقاومت در برابر ساخت هتل كورش به دليل ممانعت از بلند مرتبه سازي در حاشيه زاينده رود ، مقاومت در برابر عبور اتومبيل از روي پلهاي خواجو و سي وسه پل و جلوگيري از عبور تانكهاي ارتش ازسي وسه پل كه اين مساله به خوابيدن وي مقابل تانكهاي ارتش ودر نهايت مقدمه ساخت پلهاي فلزي شد ، خارج كردن گاراژهاي ماشين هاي سنگين از حاشيه ميدان نقش جهان ،حفظ و احيا مقبره صائب اصفهاني، مقاومت در برابر ساخت كارخانه هاي ذوب آهن و مجتمع فولاد (كه به سرانجام نرسيد) انتشار جزوات وكتابهايي در مورد تخت فولاد ، عصارخانه ها ، كبوتر خانه ها ، مادي ها، خانقاهها ، آرامگاهها ، سراها ، مساجد و خانه هاي تاريخي اصفهان موافقت شهرداري با درخواست وي در به خاك سپردنش درتخت فولاد ،و درنهايت مرگ وي در سال1366 .
زاد هوش مهمترين ويژگي شخصيتي وي را پياده كردن تاريخ اصفهان بر روي گذرهاي و معبرهاي اصفهان عنوان كرد و  گفت نام هاي او تاريخي فرهنگي است نه سياسي ، بهشتيان بر اساس سابقه محل، مناسب ترين نام را براي هر معبر و محل انتخاب كرده است زادهوش اين نكته را همان هم گامي با مكتب اصفهان كه مناسب پردازي است دانست وگفت اين درحالي است كه هم اكنون انتخاب نامها توسط شوراي شهر بدون استفاده از پژوهشگران اصفهان شناس و پيشينه تاريخي انجام مي شود
زادهوش با اشاره به بينش بهشتيان درانتخاب نام ها گفت سابقه نشان داده كه انتخاب نامهاي سياسي بر روي معبرهاي درست نيست تا انجا كه نام جوي شاه به نامهاي قوام ،مصدق ،فاطمي و بهشتي تغيير يافت اما مردم هنوز نام اوليه را بر زبان مي رانند.
زاد هوش گفت به جاي اينكه بخواهيم خودمان دوباره از نو همه چيز را تجربه كنيم بهتر است از شيوه بهشتيان و تجربه وي در نام گذاري ها استفاده كنيم ، نوشته هايش را تجديد چاپ كنيم و خياباني را به نام او اسم گذاري كنيم .
در ادامه مراسم اشعاري در وصف بهشتيان توسط "دلجو" شاعر اصفهان قرائت شدو پس از وي احمد امين پور عضو شوراي شهر خواست تا به اقتراحات و نقدهاي زادهوش به شئراي شهر پاسخ دهد كه با مخالفت حاضران رو به رو شد ولي سرانجام به سخنراني پرداخت.
وي با اشاره به اينكه هويت تاريخي هر شهر و محل از گذشته آن ناشي مي شود گفت در گذشته و هم اكنون اقدامات نادرستي در زدودن اين هويت انجام شده و مي شود كه من در شورا شهر همواره با آن مخالفت كردم اما اين وظيفه تشكلها و مردم است كه نظرات خود را درمورد نام گذاري خيابانهاي به شورا ارائه كنند چون ما هم تشكلي غير دولتي و نماينده مردم هستيم .و بايد از نظرات شما مطلع شويم . در حقيقت وي ازير تاثير جو علمي جلسه قرار گرفته و به جاي مخالفت،‌موافقت خويش را با كليه سخنان انتقادي سخنرانان اعلام داشت.
پس از وي حشمت الله انتخابي ويراستار و عضو يكي از تشكلهاي غير دولتي اصفهان سخن گفت وي با اشاره به اينكه قرار بوده كنگره اي با عنوان بزرگداشت اصفهان برگزار شود و كتابهايي با اين عنوان نيز چاب شود كه منتفي شده است به مقدمه يكي از اين كتابها كه در مورد خدمت گذاران به فرهنگ اصفهان نوشته شده اشاره كرد و گفت در يكي از اين مقدمه ها آمده اگر 40 نفر مانند عباس بهشتيان دراصفهان بود هم اكنون اصفهان تاريخي به شكل امروز در نيامده بود و اين فجايع بر سر شهر نمي گذشت
وي گفت من عاشق تر از بهشتيان نسبت به اين ديار وفرهنگ نمي شناسم.
پوريا از شهرداران مناطق اصفهان نيز كه سال ها سابقه همكاري با بهشتيان را داشته در مورد وي گفت بهشتيان وظيفه حفاظت و رعايت حرمت شهر را نه وظيفه يك يا دو سازمان بلكه همه نهادها مي دانست پوريا گفت بهشتيان كسي بود كه بعداز ممنوعيت دفن و خاك سپاري درگور ستانهاي داخلي شهر دو مجسمه شيري كه نشان از پلهوانان درگذشته داشت و بدون جا و مكان مانده بود را با پي گيريهايش به دوسوي پل خواجو انتقال داد وي بهشتيان را فردي دانست كه بر همه فنون معماري مسلط بود و همواره حكم ماموري را داشت كه بر اساس وجدان شخصي و نه وظيفه اداري به اثار سركشي مي كرد و هرجا تخريبي مي ديدهر زمان و هر ساعت به سراغ شهرداري مي آمد.
درادامه مراسم نيز اشعاري در سبك عراقي طبق وصيت وي بر سرمزارش به صورت آواز خوانده شد.

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 12:02 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)

در نخستين روزهاي سال نو بود كه با خبر شدم پايگاه اينترنتي سواد در آخرين روزهاي حيات خود به سر مي برد. تلخي اين خبر را با حلواي شيرين ديدار پايگاه جديد كاتبان برطرف ساخته و دل به لوزينه همكاري با كتاب شناسان برجسته اي سپردم كه هريك از نويسندگان مشهورند و همگي به عقل و سال بزرگ تر از اين حقير فقير كثيرالتقصير كم تز از قطمير. سواد با همه خوبي هايش كمبودهايي داشت و به نظر من مهم تر از همه ارائه ندادن آمارها به خوانندگان و يا همكاران بود و نويسنده اين سطور كه از لحاظ كمي بيشترين مطالب را در آن جا نگاشته و بيشترين نظريات را به خود اختصاص داده بود البته به خاطر همان حب نفس و... اميدوار است كه آن نقيصه در كاتبان برطرف شود.

دومين مطلبي كه به نظر مي رسد تنظيم وب لاگ ها بر اساس حروف الف با است كه در اوائل هم همين ترتيب برقرار بود و نمي دانم چرا جابه جايي صورت گرفت. ترتيب براساس جديدترين نوشته يا بيشترين نوشته هم بدك نيست كه در اين صورت هر ازچندگاهي تنوعي ايجاد خواهد شد.

ارسال توسط محمدرضا زادهوش در ساعت 11:50 | لینک ثابت | نظرات (0) | دنبالک ها (0)